Çipsdən ağıllı saatlara qədər - Yeni vergilər qiymətləri artıracaq? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA
Azərbaycanda bir sıra məhsulların qiymətində artım gözlənilir. 2027-ci ildən çips və şirinləşdirilmiş mineral və qazlı içkilərə aksiz vergisinin tətbiqi, mobil rabitə şəbəkəsinə qoşularaq səsli əlaqəni təmin edən ağıllı saatların isə mobil cihaz kimi vergiyə cəlb olunması təklif edilir. Belə ki, layihəyə əsasən, çipsin hər kiloqramına 1 manat, şirinləşdirilmiş içkilərin hər litrinə 10 qəpik, müvafiq funksiyaya malik ağıllı saatların hər birinə isə 20 manat aksiz vergisi nəzərdə tutulur. Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklər noyabrın 18-də Milli Məclisdə birinci oxunuşda qəbul edilib. Bununla yanaşı, Nazirlər Kabinetinin noyabrın 13-də açıqladığı qərara əsasən, bəzi idxal məhsullarının gömrük rüsumları da dəyişdirilir. Məsələn, nərə balığının kürüsü, siqar, siqaret və siqarillalar, həmçinin PVC ilə örtülmüş tekstil parçaları üzrə yeni rüsum dərəcələri müəyyənləşdirilib. Yeni vergi və gömrük dəyişiklikləri fonunda istehlakçılar arasında qiymət artımı ilə bağlı suallar yaranır.
Xüsusilə, sahibkarların əlavə vergi və rüsum xərclərini satış qiymətlərinə daxil etməsi digər məhsul və xidmətlərin də bahalaşmasına təsir göstərə bilər. Bəs bu dəyişikliklər bazarda qiymətlərin ümumi artımına nə dərəcədə təsir edəcək? Yeni vergi yükü inflyasiyanın sürətlənməsinə səbəb ola bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, çips, şirinləşdirilmiş içkilər, ağıllı saatlar və digər idxal məhsulları üzrə gömrük rüsumlarının artırılması həmin məhsulların pərakəndə satış qiymətlərinə təsir göstərə bilər. Çünki idxalçılar üçün gömrük xərclərinin artması məhsulun maya dəyərini yüksəldir və bu əlavə xərcin müəyyən hissəsi son nəticədə istehlakçının üzərinə düşür. Xüsusilə idxaldan asılı olan və yerli istehsal alternativləri məhdud olan məhsullarda bahalaşma ehtimalı daha yüksəkdir. Lakin qiymət artımının miqyası yalnız gömrük rüsumunun dəyişməsindən asılı deyil. Burada idxalçıların mənfəət marjası, bazardakı rəqabət, məhsula tələbat, logistika xərcləri və mövcud ehtiyatlar da mühüm rol oynayır. Bəzi şirkətlər əlavə xərcləri öz mənfəətləri hesabına qarşılaya, digərləri isə birbaşa satış qiymətlərinə əlavə edə bilərlər. Buna görə də rüsumların artması bütün məhsulların eyni nisbətdə bahalaşacağı demək deyil.
İnflyasiyaya təsir məsələsinə gəldikdə, bu dəyişikliklər ilk növbədə həmin məhsul qruplarında qiymət artımı yaradacaq. Ümumi inflyasiyaya təsiri isə rüsum artımının əhatə dairəsindən, məhsulların istehlak səbətindəki çəkisindən və bahalaşmanın digər mal və xidmətlərə keçmə sürətindən asılı olacaq. Əgər dəyişikliklər yalnız məhdud sayda məhsulu əhatə edirsə, ümumi inflyasiyaya təsiri böyük olmaya bilər. Ancaq idxal xərclərinin artması geniş məhsul qruplarına yayılarsa, qiymətlər üzərində əlavə təzyiq yarana bilər.
Digər tərəfdən, belə rüsum dəyişikliklərinin məqsədi yalnız büdcə gəlirlərini artırmaq deyil, bəzi hallarda yerli istehsalı stimullaşdırmaq və istehlak strukturuna təsir göstərmək də ola bilər. Lakin yerli istehsal idxalı əvəz edəcək səviyyədə inkişaf etməyibsə, gömrük rüsumlarının artırılması rəqabəti gücləndirmək əvəzinə, istehlakçılar üçün əlavə xərc yarada bilər. Ona görə də bu cür qərarların qiymətlərə təsiri əvvəlcədən ciddi hesablanmalı, yerli istehsalın imkanları və bazarın real vəziyyəti nəzərə alınmalıdır.
Müəllif: İlkin Məmmədkərimov
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











Məleykə Abbaszadə BDU-nun rektoru oldu
Elçin Babayev vəzifəsindən azad olundu
Könül Xasıyevanın pub çıxışı gündəm oldu - Bacısı jurnalistləri ittiham etdi (VİDEO)
Ev satılıb, köhnə sahib hələ də qeydiyyatdadır: Yeni mülkiyyətçini hansı problemlər gözləyir? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Qadın qətllərinə qarşı ən sərt cəzalar: Azərbaycan İstanbul Konvensiyasına qoşula bilərmi? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA
Banka pul qoyanları nə gözləyir? - 200 manatdan artıq faiz gəlirinə VERGİ
"İstismara verilmiş binanın üzərinə özbaşına əlavə mərtəbə tikmək ciddi təhlükəsizlik riskidir" - Muxtar Ərturan
Məhkəmə general Natiq Əliyevin qızı ilə bağlı qərar verdi
Pensiya alanlara ŞAD XƏBƏR! Bu tarixdə ÖDƏNİLƏCƏK
Prezident İlham Əliyev Vyetnama rəsmi səfərə gedib - Foto/Video
BDU-nun müəllimi rektorun qurbanı olub? - Xanımı danışdı
Azərbaycanın valyuta ehtiyatları ÜDM-i üstələyir: Bu maliyyə üstünlüyü nə qədər davam edəcək? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA
Rusiya Ukraynaya kütləvi hücumlarını davam etdirir: ölənlər və yaralananlar var