"İstismara verilmiş binanın üzərinə özbaşına əlavə mərtəbə tikmək ciddi təhlükəsizlik riskidir" - Muxtar Ərturan
Son illər çoxmərtəbəli yaşayış binalarının tikintisi və istismara verilməsindən sonra MTK-ların binanın üzərində əlavə mərtəbələr inşa etməsi məsələsi gündəmə gəlir. Belə ki, ilkin layihəyə əsasən, məsələn, 9 mərtəbəli nəzərdə tutulan və sakinlərin istifadəsinə verilən binanın üzərinə sonradan daha 2-3 mərtəbənin əlavə edilməsi halları ilə rastlaşılır. Bu zaman MTK-ların əlavə mənzil satışı hesabına gəlir əldə etməyə çalışdığı bildirilir. Lakin belə müdaxilələr binanın konstruktiv dayanıqlığına, daşıyıcı sisteminə və sakinlərin təhlükəsizliyinə hansı təsirləri göstərə bilər?
İlkin layihədən kənar əlavə mərtəbələrin tikilməsi hansı hüquqi məsuliyyət yaradır? Ümumiyyətlə, MTK binanı sakinlərin istifadəsinə verdikdən sonra onların razılığı olmadan belə dəyişikliklər edə bilərmi?
Mövzu ilə bağlı şəhərsalma və inşaat məsələləri üzrə ekspert, novator memar Muxtar Ərturan Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, inşaat məsələləri üzrə ekspert olaraq bildirirəm ki, bina ilkin layihədə 9 mərtəbəli nəzərdə tutulubsa, sonradan onun üzərinə əlavə 2-3 mərtəbənin tikilməsi yalnız kommersiya qərarı ola bilməz. Belə dəyişiklik ilk növbədə binanın konstruktiv sisteminə təsir edir. Əlavə mərtəbələr fundamentə, kolonlara, rigellərə və digər daşıyıcı elementlərə əlavə daimi və seysmik yük gətirir. Ona görə bu işlərdən əvvəl bina tam texniki müayinədən keçirilməli, mövcud konstruksiyaların faktiki daşıma qabiliyyəti hesablanmalı və yeni layihə ekspertiza olunmalıdır. Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinin məntiqinə görə, mövcud binada yalnız konstruktiv və təhlükəsizlik göstəricilərinə təsir etməyən və əvvəl icazə verilmiş parametrləri aşmayan dəyişikliklər sadələşdirilmiş yanaşmaya düşə bilər. Mərtəbə sayını artırmaq isə artıq ilkin tikinti parametrlərini dəyişdirən ciddi müdaxilədir.
Xüsusilə Bakı kimi seysmik zonada bu məsələyə çox ciddi yanaşmaq lazımdır. Binanın əvvəlki hesablamaları 9 mərtəbəyə görə aparılıbsa, sadəcə dam örtüyünü söküb üstünə yeni mərtəbələr əlavə etmək mühəndislik baxımından qəbuledilməzdir. Əlavə mərtəbə üçün yeni seysmik və statik hesablamalar, konstruktiv gücləndirmə ehtiyacı və fundamentin vəziyyəti ayrıca qiymətləndirilməlidir. Digər tərəfdən, bina artıq sakinlərin istifadəsinə verilibsə, məsələ yalnız konstruktiv təhlükəsizliklə bitmir. Əlavə mərtəbələr liftlərə, su və kanalizasiya sisteminə, elektrik gücünə, yanğın təhlükəsizliyinə, parklanma və ümumi infrastruktura da əlavə yük yaradır. Mövcud binalarda artırmalar və konstruktiv dəyişikliklərin müvafiq razılaşdırma və texniki müayinə olmadan aparılmasının dayanıqlıq və zəlzələyə davamlılıq üçün risk yaratdığı rəsmi şəhərsalma sənədlərində də ayrıca vurğulanır.
"VR Standartları 2026" yanaşmasında da bina sonradan kommersiya məqsədilə dəyişdirilən sadə obyekt kimi deyil, insan təhlükəsizliyini təmin edən bütöv konstruktiv və mühəndis sistemi kimi qiymətləndirilir. Binaya əlavə yük gətirən hər dəyişiklik əvvəlcə insanın təhlükəsizliyi baxımından əsaslandırılmalıdır.
Mənim mövqeyim qətidir: bina 9 mərtəbəyə hesablanıbsa, onu sonradan 12 mərtəbəyə çevirmək üçün yalnız MTK-nın istəyi kifayət deyil. Texniki ekspertiza, yeni layihə, qanuni icazə və təhlükəsizlik hesablamaları olmadan belə müdaxilə yolverilməzdir. Əlavə 2-3 mərtəbə əlavə gəlir ola bilər, amma onun yükünü daşıyan beton və armatur kommersiya marağına uyğun güclənmir.
Müəllif: İlkin Məmmədkərimov
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş











SON DƏQİQƏ! ABŞ İranın Qeşm adasını bombaladı: 5-6 partlayış baş verdi
Hər şeydə qüsur axtaran insanlar: Daim neqativ düşünməyin səbəbi nədir? - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA
Çek verməyən sahibkarları 1000, 3000 və 6000 manat cərimə gözləyir - AÇIQLAMA
Rusiya-Ukrayna müharibəsində yeni gərginlik - Avropa Putinə qarşı hərəkətə keçir
Gülarəni öldürməkdə şübhəli bilinən 18 yaşlı qardaşının fotoları
Başqasının torpağında ev tikənləri hansı hüquqi təhlükə gözləyir? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Vəfat edən şəxsin pensiya kapitalı niyə ailəsinə verilmir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA
Övladına ev bağışlayan valideyn sonradan əmlakını geri ala bilərmi? - Ekspertdən AÇIQLAMA
Məleykə Abbaszadə BDU-nun rektoru oldu
"Şamaxinka"dakı qəzada ölən kuryerin dəfninə dostları belə gəldi - Video
Elçin Babayev vəzifəsindən azad olundu
Yeni il bayramında turizm bölgələrində qiymət yarışı: Hansı istiqamət DAHA BAHADIR?
AQTA işlənmiş fritür yağı aşkarladı - İstehlakçılar nələrə diqqət etməlidir? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA
Könül Xasıyevanın pub çıxışı gündəm oldu - Bacısı jurnalistləri ittiham etdi (VİDEO)
Avropada kiberhücum təhlükəsi: Cənubi Koreya şirkətlərə təcili xəbərdarlıq edib