Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı, ömrünün sonunadək qorxu ilə yaşadı...

Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı, ömrünün sonunadək qorxu ilə yaşadı...Sonxeber.az Kulis.az-a istinadən Xalq artisti, böyük aktrisa Mərziyyə Davudova haqqında maraqlı faktları təqdim edir.

Mərziyə Yusif qızı Davudova 8 dekabr 1901-ci ildə Həştərxanın Sarevo çayının sahilində yerləşən eyniadlı kənddə anadan olub. Kəndlərindəki dördillik "Darültəhsil", daha sonra isə "İqbal" rus-tatar məktəbində oxuyur. Bu dövrlərdə teatr fəaliyyətinə başlayır, burada həvəskarların hazırladıqları tamaşalarda oynayır.

***

İlk dəfə səhnəyə "Birinci teatr" adlı tamaşada Ərəfə rolunu oynayır. Hüseyn Ərəblinski Həştərxanda qastrolda olarkən onun oyununu bəyənir və onu Bakıya dəvət edir. Həmin ərəfədə on altı yaşlı Mərziyyə anasını itirir. 1919-cu ildə isə Bakıya gəlib Birləşmiş Dövlət Teatrosu nəzdindəki kollektivə aktrisa qəbul edilir.
Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı, ömrünün sonunadək qorxu ilə yaşadı...Aktrisanın ən böyük arzusu Hüseyn Ərəbliniski ilə səhnədə tərəf müqabili olmaq olur. Lakin, 1919-cu ildə Ərəblinski öldürülür. Mərziyyə Davudova o dövrün ən güclü aktyorlarından biri olan Abbas Mirzə Şərifzadə ilə eyni səhnəni paylaşır. Getdikcə onların arasında isti, yaxın münasibət yaranır. Bu yaxınlıq onların ailə qurmasına səbəb olur.

***

Mərziyyə Davudova çox qısa müddətdə Akademik Milli Dram teatrının ən aparıcı aktrisalarından birinə çevrilir. "Sevil" pyesində Sevil rolunu o qədər təbii ifa edir ki, tamaşaya baxmağa gələn qadınlar zaldaca çarşablarını çıxarıb atırlar.

***

Onun səhnədə göstərdiyi təbii oyunu və sənət yanğısı haqqında Cəfər Cabbarlı yazırdı: "Mərziyyə yetkin bir sənətkardır, ustadır. Aktrisa səhnədəki əhval-ruhiyyəsi ilə bütün tamaşa salonuna təsir edən heyrətamiz bir istedada malikdir".
Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı, ömrünün sonunadək qorxu ilə yaşadı...Aktrisa qısa müddətlik Tiflis Azərbaycan Dram Teatrında və Bakı Türk İşçi Teatrında işləsə də, ömrünün sonunadək Akademik Milli Dram Teatrının aparıcı sənətçilərindən olur.

***

Aktrisa 1936-cı ildə Xalq artisti adını alır. 1956-1961-ci illərdə Azərbaycan Teatr Cəmiyyətinin (hazırkı Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı) sədri vəzifəsində işləyir. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı olur.

***

O, "Maqbet", "İblis", "Otello", "Sevil" kimi tamaşalarda özünə məxsus rollar ifa edib. "Hacı Qara", "Bir ailə", "Bakının işıqları" filmlərinə çəkilir. "Bəxtiyar" filmində Bəxtiyarın anası Gülbadam rolunu ifa edir.
Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı, ömrünün sonunadək qorxu ilə yaşadı..."İblis" tamaşasında Abbas Mirzə Şərifzadə ilə tərəf müqabili olur. Tamaşa böyük uğur qazanır. Amma bir müddət sonra cütlük boşanır. Mərziyyə Davudova ikinci dəfə digər istedadlı həmkarı Ülvi Rəcəblə ailə qurur. Bu evlilikdən onların Rauf adlı oğlu dünyaya gəlir.

***

Mərziyyə xanım Cəfər Cabbarlı, Hüseyn Cavid, Səməd Vurğun, Mirzə İbrahimov, Mehdi Hüseyn, Ənvər Məmmədxanlı kimi Azərbaycan dramaturqlarının əsərləri ilə yanaşı, rus və Qərbi Avropa ədiblərinin də tamaşalarında bir-birindən fərqli və mürəkkəb qadın obrazları yaratdır.
Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı, ömrünün sonunadək qorxu ilə yaşadı...Xalq artisti Hökümə Qurbanova öz xatirələrində yazırdı: "Bu da taleyin qismətidir. Mərziyyə xanımın ilk dəfə yaratdığı obrazları sonralar mən oynadım. Həmişə həyəcan keçirirdim ki, o bu məsələyə necə baxacaq. Böyük ürək və istedad sahibi idi. Həmişə tamaşadan sonra məni ilk təbrik edib oyunumu bəyəndiyini söyləyən Mərziyyə xanım olardı. Bu aktrisa əsl sənət fədaisi kimi gənclərə xüsusi qayğı göstərərdi".

***

1937-ci ilin repressiyası aktrisanın taleyindən yan keçmir. 1937-ci ildə həyat yoldaşı Ülvi həbs olunaraq güllələnir. 1937-ci il dekabrın 3-də Dövlət Təhlükəsizliyi İdarəsi 3-cü şöbəsinin müvəkkili, leytenant Kovrijenko Şərifovun məsuliyyətə cəlb edilib həbs olunması barədə qərar verir. Qərar yuxarı instansiyalarda da təsdiq edilir. Böyük teatr xadimini ad günü ərəfəsində həbsə alırlar. Bakının Çadrovaya küçəsi, 115 ünvanda yerləşən evində axtarış aparılır və müsadirə zamanı tapdıqları bir teatr qılıncı və iki teatr tapançası olur. 1938-ci il oktyabrın 30-da 44 yaşlı Abbas Mirzənin casusluq fəaliyyətinə görə güllələnməsi qərara alınır. Əmr isə noyabrın 16-da yerinə yetirilir.
Hər iki həyat yoldaşı güllələndi, ona görə qadınlar çadrasını atdı, ömrünün sonunadək qorxu ilə yaşadı...Ancaq 1955-ci ilə qədər Mərziyyə xanım və qızı, aktrisa Firəngiz Şərifova onun necə öldüyünü bilmir. Həmin il oktyabrın 15-də Firəngiz xanım Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinə müraciət edərək atasının son taleyi haqqında məlumat verilməsini tələb edir. SSRİ Baş Prokurorluğu Abbas Mirzənin işini araşdırıb onun haqqında çıxarılmış qərarı ləğv edir və iş xətm olunur. Ancaq nədənsə Firəngiz xanıma atasının 1938-ci il noyabrın 16-da güllələndiyini deyil, 1941-ci il noyabrın 1-də ürək infarktından vəfat etdiyini bildirirlər.

***

Mərziyyə Davudova uzun zaman istintaq üçün hüquq orqanlara çağırılır. Deyilənə görə, əri repressiya olunandan sonra Mərziyyə Davudova balaca boxça yığıb, evin bir küncündə saxlayırmış ki, indi gəlib onu da aparacaqlar, güllələyəcəklər. O illərin xofu ömrünün sonuna kimi Mərziyyə xanımın qəlbində yaşayır.

***

Mərziyyə Davudova 6 yanvar 1962-ci ildə Bakı şəhərində uzun sürən xərçəng xəstəliyindən vəfat edir.


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
Mədəniyyət   Baxılıb: 666   Tarix: 10 yanvar 2022  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş

Tezbazar.az elanlar sayti

Unvan.az - elanlar sayti

DİGƏR MARAQLI XƏBƏRLƏR

Əməkdar artist vəfat etdi

Azərbaycanın Əməkdar artisti Novruz Qartal vəfat edib.. . Bu barədə "Report"a Akademik Musiqili Teatrın əməkdaşı Əjdər Dadaşov məlumat verib.. . Qeyd edək ki, Novruz Yaqub oğlu 1947-ci ildə anadan olub. N.Y. Əliyev əmək fəaliyyətnə 1965-ci ildə Texniki təchizat idarəsində fəhləlikdən başlayıb

8 yanvar

Ayağını drellə deşdilər, qorxduğu üçün roldan imtina etdi - Səyavuş Aslandan son istəyi nə oldu?

Milli.Az Kulis.az-a istinadən aktyor, Xalq artisti Eldəniz Zeynalov haqqında on maraqlı faktı təqdim edir.. . Eldəniz Məmməd oğlu Zeynalov 1937-ci il yanvarın 1-də Bakının Yuxarı Dağlı küçəsində hərbiçi ailəsində doğulub. Adını ailənin qonşuluğunda yaşayan şair Səməd Vurğun qoyub: "Aybənizimiz

5 yanvar

Yeni "Matrisa" filmi 100 milyon dollardan qazandı

Kianu Rivz və Kerri Enn Mossun rol aldığı elmi-fantastik franşizanın davamı olan "Matrisa: Diriliş" dünya üzrə 106 milyon dollardan çox gəlir əldə edib.. . Sonxeber.az Oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, premyeradan sonrakı gəlir göstəricisinə görə film yalnız "Oxu 2" animasiyasında

4 yanvar

Aktyora ağır itki

Bakı Uşaq teatrının aktyoru Rauf Şahsuvarova ağır itki üz verib.. . Sonxeber.az olay-a istinadən xəbər verir ki, sənətçinin anası dünyasını dəyişib.. . Sənətçi bu barədə özü məlumat verib.

3 yanvar

Mərhum aktyor Səməndər Rzayevin ad günüdür

Bu gün mərhum aktyor Səməndər Rzayevin ad günüdür. . . Səməndər Rzayev 1945-ci ildə Ağsuda dünyaya gəlib. İncəsənət İnstitutunda Rza Təhmasibin məktəbindən dərs alıb, Sumqayıt Teatrında çalışıb. Amma ömrünün, yaradıcılığının ən yaddaqalan illərini Akademik Dram Teatrında keçirib.. . Səməndər Rzayevi

2 yanvar

Qalib xalqın həmrəylik günü

Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi, onların təşkilatlanması prosesini daim diqqət mərkəzində saxlayan Ulu Öndər Heydər Əliyevin səyləri ilə dekabrın 31-i Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü elan edildi. Bu barədə 1991-ci ilin 16 dekabrında Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisi 6 bənddə

26 dekabr 2021

Kiyevdə Qarabağ incilərini əks etdirən sərgi keçirilir

Ukraynada Taras Şevçenko adına Milli Muzeydə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü, xalçaçı-rəssam Eldar Hacıyevin əl işlərindən ibarət sərgi təşkil olunub.. . "Report"un Şərqi Avropa bürosunun məlumatına görə, Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyinin təşkilatçılığı ilə baş tutan sərginin açılışınd

25 dekabr 2021

"Buna görə Hacıbaba Hüseynovdan halallıq istədim" - Alim Qasımov

Xalq artisti Alim Qasımov "Fatehin divanı" proqramında qonaq olub.. . Axşam.az xəbər verir ki, xanəndə mərhum Xalq artisti Hacıbaba Hüseynovla bağlı xatirəsini bölüşüb. O bildirib ki, bir vaxtlar xanəndənin gizli səsyazılarını yazıb:. . "Əsəbdən olan bir iş idi. Tələbə idim, kiçiklik edirdim

24 dekabr 2021

Kimlər Nailə Mirməmmədlinin xatirə gecəsinə gəlmədi?

Əməkdar incəsənət xadimi, mərhum bəstəkar Nailə Mirməmmədliyə həsr olunmuş "Qəlbin nəğməsi" adlı xatirə gecəsi keçirilib.. . Sonxeber.az Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, bəstəkarın 60 illik yubileyinə həsr olunan tədbirdə N.Mirməmmədlinin ailə üzvləri, yaxın dostları iştirak ediblər..

22 dekabr 2021