"Gerçək müəllim öz ləyaqəti ilə tanınır, hədiyyələrlə yox!" - AÇIQLAMA

8 Mart öncəsi məktəblərdə yaranan gərginliklər təhsilin mahiyyətini və müəllim nüfuzunu ciddi şəkildə zədələyən məsələlərdən biridir. İllərdir valideynlər arasında "hədiyyə yığımı" mövzusu müzakirə edilir, məktəb rəhbərləri və Təhsil Nazirliyi dəfələrlə bunun qadağan olunduğunu bildirir. Lakin nə qədər qadağa qoyulsa da, müəllimlərə bahalı hədiyyələr alınması, hətta bəzi hallarda pul yığılması halları davam edir.

Bəs görəsən bu halların qarşısını niyə alına bilmir?

Təhsil eksperti Kamran Əsədov bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Müəllimlik müqəddəs bir peşədir və onun nüfuzu yalnız dərs keçməklə, bilik ötürməklə deyil, həm də cəmiyyətə verdiyi mənəvi mesajlarla formalaşır. Əgər bir müəllim şagirdlərdən və valideynlərdən hədiyyə gözləyirsə, bu, onun nüfuzuna ciddi zərbə vurur. Çünki müəllim yalnız bilik verən deyil, həm də tərbiyə edən şəxsdir və öz davranışı ilə şagirdlərə nümunə olmalıdır. Müəllim şagirdlərinə vicdanlı, dürüst, əxlaqlı olmağı öyrədir, amma eyni zamanda valideynlərdən maddi qarşılıq gözləyirsə, bu zaman şagirdlərin gözündə onun imici sarsılır.

Bahalı hədiyyələr, xüsusilə də müəllimə pul şəklində verilən "hədiyyə", peşə prinsiplərinə ziddir. Təhsil etikası baxımından müəllimin şagirdlərdən və valideynlərdən hər hansı maddi qarşılıq gözləməsi doğru deyil. Müəllim bir şagirdə digərindən daha fərqli münasibət göstərməməlidir, amma bəzi hallarda hədiyyə məsələsi valideynlər arasında yarışa çevrilir və bu, sinifdə neqativ münasibətlər yaradır. Valideynlər arasında "kim daha bahalı hədiyyə aldı" mövzusunda gizli rəqabət gedir və bəzi hallarda müəllim özü birbaşa və ya dolayı yolla valideynlərə bahalı hədiyyə vermələri üçün təzyiq göstərə bilir.

Bu halın təhsilə mənfi təsiri təkcə müəllimin nüfuzuna zərbə vurmaqla məhdudlaşmır. Şagirdlər məktəbdə gördükləri bu mənzərəni həyatın bir modeli kimi qəbul edirlər. Belə bir mədəniyyətin formalaşması şagirdlərdə "hər şeyi pul həll edir" düşüncəsini gücləndirir və gələcəkdə cəmiyyətin korrupsiya ilə mübarizə aparmaq imkanlarını zəiflədir.

Müəllimin 8 Mart və digər bayramlarda şagirdlərdən və valideynlərdən bahalı hədiyyələr gözləməsi və ya açıq və ya gizli şəkildə bunu tələb etməsi etik normalara tamamilə ziddir. Əgər müəllim cəmiyyət içində nüfuzlu bir şəxs kimi qalmaq istəyirsə, bu cür praktikaları rədd etməli, hətta valideynlərə açıq şəkildə hədiyyə qəbul etmədiyini bildirməlidir.

Hədiyyə vermək etik normalar çərçivəsində olsa, məsələn, şagirdlərin öz əlləri ilə hazırladığı kiçik bir açıqca, müəllim üçün bu daha dəyərli olmalıdır. Çünki müəllim üçün ən gözəl hədiyyə onun şagirdlərinin uğurlarıdır, biliklərinin və əməllərinin nəticəsində formalaşmış nəsildir.

Əgər təhsil sistemində bu problem həll olunmasa, müəllimlərin nüfuzu getdikcə daha çox sarsılacaq, valideyn-məktəb münasibətləri ticarətə çevriləcək və təhsildə vicdan anlayışı kölgədə qalacaq. Gerçək müəllim öz ləyaqəti ilə tanınır, hədiyyələrlə yox!"

Çiçək Sadatova

Telegramda izləyin