Azərbaycan Ermənistanda keçiriləcək COP17-də iştirak edəcək? - AÇIQLAMA

"Ermənistan gələn il keçiriləcək BMT- nin Bioloji Müxtəliflik üzrə Konvensiyasının 17-ci Tərəflər Konfransında (COP17) Azərbaycan nümayəndə heyətini qəbul etməyə hazır hazırdır".

Bu barədə Ermənistanın ətraf mühit naziri və COP17 təşkilat komitəsinin sədri Ambartsum Matevosyan 2025-ci ilin yekunlarına dair keçirdiyi mətbuat konfransında məlumat verib.

Nazir bildirib ki, 196 üzv dövlətin hamısına, o cümlədən Azərbaycana tədbirin tarixləri barədə məlumat verilib:

"Biz Azərbaycan nümayəndə heyətini qəbul etməyə hazırıq. Bütün üzv dövlətlərə tədbirin tarixləri barədə məlumat verilib. Hələlik rəsmi dəvət göndərilməyib, lakin yaxın gələcəkdə göndəriləcək. Düşünürəm ki, yüksəkvəzifəli şəxslərin və nazirlərin geniş iştirakı olacaq. Hansı ölkələrin təsdiqləyəcəyi, hansılarının təsdiqləməyəcəyi barədə danışmaq isə hələ tezdir".

Bəs görəsən Azərbaycanın Ermənistanda keçiriləcək bu tədbirdə iştirakı gözləniləndir?

Politoloq Tural İsmayılov bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"BMT-nin Bioloji Müxtəliflik üzrə Konvensiyasının 17-ci Tərəflər Konfransının (COP17) 2026-cı ildə İrəvanda keçirilməsi və Ermənistan rəsmilərinin Azərbaycanı bu tədbirə dəvət etməyə hazır olduqlarını bəyan etməsi Cənubi Qafqazda formalaşan yeni geosiyasi reallığın və "ekoloji diplomatiya"nın mühüm bir mərhələsidir. Politoloji nöqteyi-nəzərdən, Azərbaycanın bu tədbirdə iştirak ehtimalını qiymətləndirərkən bir-biri ilə sıx bağlı olan bir neçə strateji faktoru nəzərə almaq lazımdır. İlk növbədə, tərəflər arasında etimad quruculuğu tədbirləri çərçivəsində COP prosesləri artıq bir növ diplomatik mübadilə platformasına çevrilib. 2024-cü ildə Bakıda keçirilən COP29 ərəfəsində Azərbaycan və Ermənistanın qarşılıqlı jestləri, xüsusilə Ermənistanın Azərbaycanın ev sahibliyini dəstəkləməsi və əvəzində əsirlərin qaytarılması bu növ qlobal tədbirlərin sülh gündəliyinə birbaşa xidmət etdiyini göstərdi. Bu təcrübə 2026-cı ildəki COP17-nin də bənzər bir "qarşılıqlı iştirak" modeli ilə nəticələnə biləcəyini istisna etmir.
​Azərbaycanın Ermənistandakı tədbirdə iştirakı, ilk növbədə, iki ölkə arasında sülh müqaviləsinin imzalanması və ya sülh prosesində əldə olunacaq irəliləyişin səviyyəsindən birbaşa asılıdır. Əgər 2026-cı ilə qədər tərəflər arasında hüquqi müstəvidə sülh sənədi imzalanarsa və ya delimitasiya prosesində həlledici mərhələ keçilərsə, Bakının İrəvana nümayəndə heyəti göndərməsi artıq "tabu" olmaqdan çıxıb normal diplomatik prosedura çevrilə bilər. Digər tərəfdən, Azərbaycanın beynəlxalq statusu və BMT platformalarındakı aktivliyi onun bu cür tədbirlərdən kənarda qalmasını çətinləşdirir. Azərbaycan özü ekoloji sahədə qlobal liderliyə iddia etdiyi bir dövrdə Ermənistanda keçirilsə belə BMT-nin mühüm konfransında iştirak etməklə öz maraqlarını və regiondakı reallıqları birbaşa İrəvan tribunalarından səsləndirmək imkanı qazana bilər.
​Lakin burada təhlükəsizlik və status məsələsi hələ də həlledici olaraq qalır. Rəsmi Bakının iştirak qərarı nümayəndə heyətinin səviyyəsindən çox, Ermənistanın verəcəyi təhlükəsizlik zəmanətlərindən və tədbirin siyasiləşdirilməməsi öhdəliyindən asılı olacaq. Əgər İrəvan bu konfransı birtərəfli təbliğat platformasına çevirməzsə Azərbaycanın texniki və ya nazirlər səviyyəsində iştirakı tamamilə gözləniləndir. Nəticə etibarilə, COP17 Azərbaycan üçün Ermənistanla münasibətlərin normallaşma dərəcəsini sınaqdan keçirmək üçün bir "lakmus kağızı" rolunu oynayacaq və böyük ehtimalla, iştirak barədə son qərar regiondakı ümumi siyasi atmosferin temperaturuna uyğun veriləcəkdir".

Xatırladaq ki, COP17 konfransının 2026-cı il oktyabrın 18-30-da Ermənistanda keçirilməsi planlaşdırılır. Tədbirdə dünyanın müxtəlif ölkələrindən dövlət rəhbərləri və nazirlərin geniş iştirakı gözlənilir.

Telegramda izləyin