Əlvida, 24 saat: Yer kürəsində 25 saatlıq günün görünəcəyi tarix açıqlandı

Əlvida, 24 saat: Yer kürəsində 25 saatlıq günün görünəcəyi tarix açıqlandıAlimlər Yer kürəsinin fırlanmasının gələcəkdə tədricən zəifləyəcəyini bildirirlər. Bu proses nəticəsində günün uzunluğu artır və çox uzaq gələcəkdə 24 saatlıq günün 25 saata qədər uzanması ehtimalı müzakirə olunur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Econews" yazır.

Günün dəyişkənliyi

Gündəlik həyatda biz 24 saatlıq sistemi sabit qəbul etsək də, bu rəqəm tamamilə dəyişməz deyil. Astronomik ölçmələr göstərir ki, Yer həm Günəşə görə, həm də uzaq ulduzlara görə fərqli sürətlə fırlanır. Ulduzlara görə ölçülən "ulduz günü" daha qısadır.

Günəşə görə təyin edilən "günəş günü" isə Yer həm fırlandığı, həm də Günəş ətrafında hərəkət etdiyi üçün bir qədər uzundur. Uzun zaman kəsiyində bu dəyər çox kiçik miqyasda olsa da dəyişir.

Ayın əsas təsiri

Bu dəyişmənin əsas səbəbi Yer ilə Ay arasındakı qravitasiya qarşılıqlı təsiridir. Ayın cazibəsi okeanlarda qabarma və çəkilmələr yaradır. Bu proses zamanı su kütlələrinin hərəkəti Yer fırlanmasına qarşı kiçik bir "əyləc" effekti yaradır.

Nəticədə Yer çox yavaş şəkildə enerji itirir və fırlanma sürəti azalır. Eyni zamanda Ay da Yerdən tədricən uzaqlaşır.

Alimlər bunu çox sadə bir nümunə ilə izah edirlər: fırlanan kreslonu ayaqla yüngülcə yavaşlatmaq kimi. Hərəkət dayanmasa da, sürət azalır.

Necə ölçülür?

Bu dəyişiklik insan həyatı üçün hiss olunacaq səviyyədə deyil. Alimlər bunu atom saatları ilə astronomik müşahidələri müqayisə edərək müəyyən edirlər.

Tarixi günəş tutulmaları, dəqiq vaxt ölçmələri və müasir peyk sistemləri Yer fırlanmasındakı çox kiçik fərqləri üzə çıxarmağa imkan verir. Bu sahədə NASA, eləcə də Beynəlxalq Yer Fırlanması və Referens Sistemləri Xidməti kimi qurumlar mütəmadi məlumatlar dərc edir.

Bəzi hallarda dünya vaxtını Yer fırlanmasına uyğunlaşdırmaq üçün artıq saniyələr də əlavə edilir.

25 saatlıq gün nə vaxt mümkündür?

Hazırkı elmi hesablamalara görə, 25 saatlıq günün formalaşması təxminən 200 milyon il kimi çox uzaq bir zaman miqyasında mümkündür. Bu nəticə Yer-Ay sisteminin eyni şəkildə inkişaf etməyə davam edəcəyi fərziyyəsinə əsaslanır. Alim Norman Murray və Toronto Universiteti ilə bağlı tədqiqatlar bu uzunmüddətli dəyişimi araşdıran işlər sırasındadır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu dəyişiklik insan sivilizasiyasına və ya təqvim sisteminə yaxın gələcəkdə heç bir təsir göstərməyəcək.

Digər təsir edən amillər

Yer fırlanmasına yalnız Ay təsir etmir. Qütb buzlaqlarının əriməsi, yeraltı suların hərəkəti və iqlim dəyişiklikləri də planetin kütlə paylanmasını dəyişdirərək çox kiçik təsirlər yarada bilər.

NASA bu proseslərin Yer fırlanmasına mikroskopik səviyyədə təsir etdiyini qeyd edir. Hətta böyük miqyaslı mühəndislik layihələrinin belə nəzəri olaraq çox kiçik dəyişikliklər yaratması mümkündür.

25 saatlıq gün ideyası elmi baxımdan real olsa da, bu dəyişikliklər o qədər yavaşdır ki, insan həyatı üçün praktik əhəmiyyət daşımır. Yer fırlanması milyard illər ərzində dəyişən dinamik bir sistem kimi qalır.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 36428   Tarix: 22 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Yaponiya və Çin arasında Tayvan gərginliyi: Tokio mövqeyini dəyişmədiyini açıqlayıb

Yaponiya ilə Çin arasında Tayvan məsələsi ətrafında yaranan diplomatik gərginlik davam edir. Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi ölkəsinin Tayvanla bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini bəyan edib. O, bu açıqlamanı Çinin Şençjen şəhərində keçirilən Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (APEC

19 noyabr
.

Reuters: "Missuri məhkəməsi Bayer şirkətinin 7,25 milyard dollarlıq razılaşmasını təsdiqləyib"

ABŞ-ın Missuri ştatında məhkəmə Bayer şirkətinin Roundup adlı alaq otlarına qarşı mübarizə vasitəsinin xərçəngə səbəb olması ilə bağlı iddiaların həlli üçün təklif etdiyi 7,25 milyard dollarlıq razılaşmanı təsdiqləyib. Bu qərar Almaniya şirkətinin təxminən on ilə yaxındır üzləşdiyi hüquqi mübahisələri

21 noyabr
.

Paşinyan: Ermənistan sabah TRIPP layihəsinin başlanmasını elan edəcək

Ermənistan hökuməti sabah "Beynəlxalq sülh və firavanlıq naminə Tramp Marşrutu" (TRIPP) layihəsinin başlanmasını rəsmi şəkildə elan edəcək. "Report" Ermənistan mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bunu ölkənin Baş naziri Nikol Paşinyan "Digitec" yüksək texnologiyalar forumund

21 noyabr
.

ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının xərci 48,3 milyard dolları ötüb

ABŞ-ın İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlara çəkdiyi xərclər 48,3 milyard dollara çatıb. xəbər verir ki, bu barədə Pentaqonun maliyyə məsələləri üzrə nümayəndəsi Artur Miller açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, noyabrın 13-nə olan məlumata əsasən, fevralın sonunda başlayan münaqişə ilə bağl

20 noyabr
.

ABŞ və Venesuela hərbi əməkdaşlığı bərpa edir: Birgə təlimlər və kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi nəzərdə tutulur

ABŞ və Venesuela uzun müddət davam edən gərginlikdən sonra hərbi əlaqələri bərpa etmək barədə razılığa gəlib. Yeni razılaşma çərçivəsində iki ölkənin silahlı qüvvələri arasında birgə təlimlərin keçirilməsi, kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi və müdafiə sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərd

19 noyabr
.

Rusiya raketi Polşaya düşdü - Varşava qırıcıları havaya qaldırdı

Ukraynaya endirilən kütləvi hava zərbələri zamanı Polşanın hava məkanı pozulub. Rəsmi Varşava hadisəni Rusiyanın təxribatı kimi qiymətləndirərək ölkənin hərbi-siyasi rəhbərliyini təcili toplantıya çağırıb. "AzPolitika" xəbər verir ki, Polşanın müdafiə naziri Vladislav Kosinyak-Kamış "X"

20 noyabr
.

GTA VI satışa çıxarıldığı ilk gündə nə qədər gəlir əldə edib?

"Grand Theft Auto VI" (GTA VI) satışa çıxarıldığı ilk gündə 3,79 milyard dollar gəlir əldə edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu haqda "Take-Two Interactive" məlumat yayıb. Bildirilir ki, "Grand Theft Auto VI"nın ilk gündəki pərakəndə satışları bütün formatla

21 noyabr
.

Perunun And bölgəsində baş verən 6,8 bal gücündə zəlzələ Lima sakinlərini küçələrə çıxarıb

Alman Geologiya Elmləri Tədqiqat Mərkəzinin məlumatına görə, cümə günü Perunun mərkəzində 6,8 bal gücündə zəlzələ baş verib. Reuters-ə istinadən xəbər verir ki, paytaxt Limada bəzi insanlar küçələrə axışıb. Lakin itki və ya ciddi ziyan barədə dərhal məlumat verilməyib. Perunun Geofizika İnstitutunu

21 noyabr
.

Uitkoff və Kuşner Çindən Berlinə gedəcək

ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cerad Kuşner Çinin Şençjen şəhərindən Almaniyaya gedəcəklər. "Al Jazeera" xəbər verir ki, onlar "İstəklilər Koalisiyası"nın iclasında iştirak etmək üçün Berlin şəhərinə yola düşəcəklər. Uitkoffla Kuşnerin Ukrayna Prezidenti Volodimi

19 noyabr