"Mona Liza" tibbin 346 il sonra təsvir etdiyi xəstəliyi gizlədirmiş
XVI əsrin əvvəllərində Leonardo da Vinçi tərəfindən yaradılmış məşhur "Mona Liza" əsəri tibbin yalnız XIX əsrdə rəsmi şəkildə təsvir etdiyi irsi xəstəliyin tarixdə ilk vizual təsviri ola bilər. Söhbət ailəvi hiperxolesterinemiyadan gedir. Bu genetik pozuntu nəticəsində orqanizm "pis" xolesterini normal şəkildə xaric edə bilmir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wionews" məlumat yayıb.
Alimlər portretdə iki mühüm detalı diqqətə çatdırıblar: qadının sol göz qapağı yaxınlığındakı sarımtıl ləkə və sağ əlindəki kiçik şişkinlik. Müasir tibbdə bu simptomlar ksantelazma və ksantoma kimi tanınır və yüksək xolesterinin xarakterik əlamətləri hesab olunur.
2008-ci ildə "Current Cardiology Reviews" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, tablodakı model - Liza Gerardini - ailəvi hiperxolesterinemiyadan əziyyət çəkmiş ola bilər.
Xəstəlik yalnız 1852-ci ildə rəsmi təsvir olunub
Tədqiqatın müəllifi, norveçli həkim Leyv Ose bildirib ki, da Vinçinin əsəri bu xəstəliyin tarixdə ilk qeydə alınmış təsviri sayıla bilər.
Qeyd olunur ki, "Mona Liza" təxminən 1506-cı ildə çəkilib, halbuki ailəvi hiperxolesterinemiyanın ilk rəsmi tibbi təsviri yalnız 1852-ci ildə verilib. Bu isə 346 illik fərq deməkdir.
Modelin erkən ölümü də xəstəliklə əlaqəli ola bilər
Tarixçilərin məlumatına görə, Liza Gerardini 37 yaşında vəfat edib. Ölüm səbəbi dəqiq bilinməsə də, alimlər ailəvi hiperxolesterinemiyanın gənc yaşlarda ürək-damar xəstəlikləri riskini ciddi şəkildə artırdığını vurğulayırlar.
Həkimlər xatırladırlar ki, yüksək xolesterinin effektiv müalicəsi yalnız XX əsrdə statin preparatlarının yaradılmasından sonra mümkün olub.
Tədqiqatçılar oxşar simptomların 1663-cü ildə holland rəssamı Frans Hals tərəfindən çəkilmiş "Yaşlı qadının portreti" əsərində də müşahidə edildiyini bildirirlər.
Bununla belə, məhz Leonardo da Vinçinin "Mona Liza" əsəri sənət tarixində irsi yüksək xolesterinin ən qədim mümkün "tibbi sübutu" hesab olunur.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Xalq artistinin məzarından VİDEO
Azərbaycanın tanınmış teatr və kino aktyoru, Xalq artisti Səyavuş Aslan ilə bağlı sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər diqqət çəkib. xəbər verir ki, mərhum sənətkarın məzarından çəkilən video qısa zamanda geniş yayılıb. Paylaşılan kadrlarda sənətkarın uyuduğu məkan əks olunub və bu görüntülər izləyicilə
13 aprelÖlümümü gözləyirəm, vaxtım gəlib çatmır - Xalq artisti
"Biz Rasim Balayevlə birgə çox işləmişik. Cəfər Cabbarlının "Aydın" tamaşasında o, Dövlət bəyi, mən isə Gültəkin rolunu oynayırdım. Bu, universitetin Cəfər Cabbarlının yubileyinə hazırlanan bir tamaşası idi. Tamaşamız böyük səs-küy yaratmışdı. Rasim Dövlət bəyi çox gözəl oynamışdı. Bizi
1 aprelTanınmış xanəndənin səhhətində ciddi PROBLEM YARANDI
Əməkdar artist İlkin Əhmədov səhhəti ilə bağlı açıqlaması ilə diqqət çəkib. xəbər verir ki, xanəndə "Rəngarəng" verilişində son dövrlər yaşadığı sağlamlıq problemlərindən danışıb. O, bildirib ki, son vaxtlar yayılan viruslardan birinə yoluxub və immunitetinin zəif olması səbəbindən 20-25 gü
4 fevralSevinc Kərimova dəfn olundu - Fotolar
Ötən gün dünyasını dəyişən, "Karvan" musiqi qrupunun təsisçisi, Azərbaycanın ilk qadın klip rejissoru və prodüseri Sevinc Kərimova ilə vida mərasimi keçirilib. -a istinadən xəbər verir ki, vida mərasimi mərhumun evində baş tutub. Vida mərasimində Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fua
8 yanvarDövlət teatrlarında baş rejissor ştatı ləğv edildi
Azərbaycanda dövlət teatrlarında baş rejissor ştatı ləğv edilib. xəbər verir ki, bu barədə Mədəniyyət Nazirliyindən bildirilib. Qeyd edək ki, Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən dövlət teatrlarının idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində müvafiq qərarlar qəbul edilib
26 yanvarƏməkdar artist dünyasını dəyişdi
Azərbaycanın Əməkdar artisti, xanəndə Raziyyə Şirinova vəfat edib. "Report"un xəbərinə görə, bu barədə onun yaxınları sosial şəbəkələrdə məlumat veriblər. Onun 86 yaşında vəfat etdiyi bildirilir. Qeyd edək ki, Raziyyə Şirinova 1940-cı ildə anadan olub. 1962-64-cü illərdə A. Zeynallı adına Bak
20 martSəməd Vurğunun 120 illik yubileyi qeyd ediləcək
Prezident İlham Əliyev Xalq şairi Səməd Vurğunun 120 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb. bununla bağlı -a istinadən xəbər verir. Qeyd edək ki, 2026-cı ildə iyirminci əsr Azərbaycan ədəbiyyatının qüdrətli simalarından biri, Xalq şairi, tanınmış dramaturq və ictimai xadim, SSRİ Dövlə
23 fevral