Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri - Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının yeni mərhələsi

Avqustun 23-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistan Respublikasına dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin yüksək səviyyəsinin növbəti nümayişi kimi diqqət çəkir. Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Daşkəndə gəlib. "Daşkənd-Xumo" Beynəlxalq Hava Limanında dövlətimizin başçısının şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülüb və Prezident İlham Əliyevi Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva qarşılayıblar.

Bu səfərin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri artıq sadəcə dostluq və strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində deyil, müttəfiqlik səviyyəsində inkişaf edir. Prezident İlham Əliyev də səfər ərəfəsində Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə müsahibəsində iki ölkə arasındakı münasibətlərin ən yüksək pilləyə - müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldiyini vurğulayıb.

Qardaşlıq üzərində qurulan siyasi dialoq

Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarını ortaq tarix, dil, mədəniyyət, mənəvi dəyərlər və qarşılıqlı hörmət birləşdirir. Son illərdə dövlətlərarası münasibətlərin sürətli inkişafı bu tarixi və mənəvi yaxınlığı konkret siyasi və iqtisadi layihələrlə daha da möhkəmləndirib.

Prezidentlər İlham Əliyev və Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış qarşılıqlı etimad və dostluq münasibətləri də iki ölkə arasında əməkdaşlığın inkişafında mühüm amillərdən biridir. Azərbaycan Prezidentinin sözlərinə görə, son illərdə yüksək səviyyədə keçirilən qarşılıqlı səfərlər və sıx təmaslar ikitərəfli əlaqələrin dinamik inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradıb.

2023-cü ildə yaradılmış Azərbaycan-Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şura isə münasibətlərin strateji istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində mühüm institusional mexanizmə çevrilib. Şuranın artıq iki iclasının keçirilməsi və avqustun 23-24-də Daşkənddə üçüncü iclasın nəzərdə tutulması əməkdaşlığın ardıcıl və uzunmüddətli xarakter daşıdığını göstərir.

Səfərin əsas gündəliyi

Özbəkistan Prezidentinin rəsmi məlumatına əsasən, səfər çərçivəsində Daşkənddə yüksək səviyyəli danışıqlar və Azərbaycan-Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclası keçiriləcək.
Gündəliyin əsas istiqamətlərindən biri strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətlərinin daha da dərinləşdirilməsi və genişləndirilməsidir. Bununla yanaşı, qarşılıqlı ticarətin artırılması, biznes və regionlararası əməkdaşlığın gücləndirilməsi, nəqliyyat-tranzit imkanlarından səmərəli istifadə və mədəni-humanitar əlaqələrin inkişafı məsələləri də diqqət mərkəzində olacaq.

Səfər çərçivəsində beynəlxalq və regional məsələlər ətrafında fikir mübadiləsinin aparılması, çoxtərəfli platformalarda əməkdaşlığın müzakirəsi də nəzərdə tutulur. Danışıqların yekununda mühüm sənədlər paketinin imzalanması, iqtisadi və humanitar layihələrin işə salınması gözlənilir.

İqtisadi əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi əməkdaşlıqdır. İki ölkə arasında sənaye, investisiya, nəqliyyat, logistika, enerji, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə əməkdaşlıq üçün böyük potensial mövcuddur.

Xüsusilə nəqliyyat və tranzit sahəsi Azərbaycanla Özbəkistanı birləşdirən strateji istiqamətlərdən biridir. Azərbaycanın Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizlərində mühüm mövqeyi, Özbəkistanın isə Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi mərkəzlərindən biri olması qarşılıqlı əməkdaşlığın regional əhəmiyyətini artırır.
Bu baxımdan iki ölkə arasında nəqliyyat-logistika əlaqələrinin genişləndirilməsi yalnız Azərbaycan və Özbəkistan üçün deyil, daha geniş region üçün də yeni iqtisadi imkanlar yarada bilər.

Humanitar və mədəni əlaqələr

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin ən möhkəm dayaqlarından biri xalqlar arasında mədəni və humanitar yaxınlıqdır. Ədəbiyyat, incəsənət, təhsil, elm və digər sahələrdə əməkdaşlıq iki xalqın bir-birini daha yaxından tanımasına xidmət edir.

Bu münasibətlər yalnız dövlətlərarası səviyyədə deyil, həm də xalqlar arasında qarşılıqlı rəğbət və mənəvi yaxınlıq əsasında inkişaf edir. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında keçirilən mədəni tədbirlər, incəsənət layihələri və qarşılıqlı səfərlər iki ölkənin ictimaiyyətində böyük maraq doğurur.

Azərbaycanın Mərkəzi Asiyaya artan diqqəti

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əlaqələrinin inkişafına verdiyi əhəmiyyətin də göstəricisidir.

Azərbaycan son illərdə Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji və humanitar sahələrdə əməkdaşlığı əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib. Prezident İlham Əliyevin region ölkələrinin dövlət başçıları ilə intensiv təmasları Azərbaycanın regional əməkdaşlıq proseslərində rolunun artmasına imkan yaradır.
Özbəkistanla münasibətlərin müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsi isə bu siyasətin ən mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Qarşılıqlı dəstəyin nümunəsi

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin xüsusi məqamlarından biri də Qarabağın işğaldan azad edilməsindən sonra bərpa prosesində Özbəkistanın göstərdiyi dəstəkdir.2024-cü ildə Daşkənddə keçirilmiş Azərbaycan-Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şurasının ilk iclasında Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin tikintisində göstərdiyi dəstəyi xüsusi qeyd etmişdi. Bu layihə iki ölkə arasında qardaşlıq münasibətlərinin real ifadələrindən biri kimi yadda qalıb.

Belə nümunələr göstərir ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasındakı münasibətlər yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmır, konkret layihələr və qarşılıqlı dəstək üzərində qurulur.

Yeni mərhələnin başlanğıcı

Prezident İlham Əliyevin avqustun 23-də başlayan dövlət səfəri Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin gələcək inkişafı baxımından mühüm siyasi hadisədir.

Bu səfər iki ölkə arasında müttəfiqliyin daha da möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, yeni investisiya və nəqliyyat layihələrinin reallaşdırılması, humanitar münasibətlərin inkişaf etdirilməsi baxımından yeni imkanlar açır.

Azərbaycan və Özbəkistanın qarşılıqlı etimada, tarixi-mədəni yaxınlığa və ortaq maraqlara əsaslanan münasibətləri artıq regionun nümunəvi tərəfdaşlıq modellərindən birinə çevrilir.23 avqustda başlayan dövlət səfəri də məhz bu yüksələn xəttin növbəti mühüm mərhələsidir. Səfər çərçivəsində aparılacaq müzakirələr və qəbul ediləcək qərarlar iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin daha da dərinləşməsinə, yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə və Azərbaycan-Özbəkistan müttəfiqliyinin gələcəkdə daha möhkəm təməllər üzərində inkişafına xidmət edəcək.

Təranə Paşayeva
Psixoloji Xidmət və Tədqiqatlar Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri, psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Telegramda izləyin