250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürür

250 milyon ildən sonra Yer fərqli görünəcək - Alimlər dörd ssenari irəli sürürTəxminən 250 milyon il sonra Yer kürəsinin indiki xəritəsi tamamilə dəyişə bilər. Qitələrin hərəkəti nəticəsində Atlantik okeanı yox ola, bütün materiklər isə yenidən birləşərək nəhəng superqitə yarada bilər.
Sonxeber.az xəbər verir ki, bu barədə "Ilmessaggero" nəşri geoloqların araşdırmalarına istinadən məlumat yayıb.

Alimlərin xatırlatdığına görə, təxminən 200 milyon il əvvəl Yer üzündəki bütün müasir qitələr vahid Pangea superqitəsinin tərkibində olub. Sonradan tektonik plitələrin hərəkəti nəticəsində bu nəhəng quru sahəsi parçalanıb və indiki materiklər formalaşıb.

Lakin geoloji proseslər bu gün də davam edir. Almaniyanın Geofizika Elmləri üzrə Tədqiqat Mərkəzinin geoloqu Hanna Devis hesab edir ki, təxminən 250 milyon ildən sonra qitələr yenidən birləşərək yeni superqitə yarada bilər. Ohayo Universitetinin geologiya professoru Demien Nens də belə bir prosesin baş verməsini demək olar ki, qaçılmaz sayır. Bununla belə, yeni quru sahəsinin dəqiq yerləşməsi hələ məlum deyil.

Yeni superqitənin yaranması ilə bağlı dörd ssenari

Tədqiqatçılar gələcəkdə Yer kürəsinin coğrafi görünüşünün necə dəyişə biləcəyinə dair dörd əsas variant irəli sürüblər:

- Aurika: Sakit və Atlantik okeanları tədricən yox olacaq, materiklər ekvator ətrafında birləşəcək.

- Amasiya: Demək olar ki, bütün qitələr Şimal qütbü ətrafında toplanacaq. Antarktida isə digər materiklərdən ayrı qalacaq.

- Novopangea: Atlantik okeanı genişlənməkdə davam edəcək, Sakit okean isə tədricən kiçilərək yox olacaq. Nəticədə materiklər planetin əks tərəfində birləşəcək.

- Pangea Ultima: Atlantik okeanı yox olacaq və qitələr onun hövzəsi ətrafında birləşərək qədim Pangeanı xatırladan nəhəng quru sahəsi yaradacaq.

Yeni superqitədə iqlim necə olacaq?

Materiklərin birləşməsi yalnız planetin coğrafiyasını deyil, iqlimini də ciddi şəkildə dəyişə bilər. Xüsusilə Pangea Ultima ssenarisində yeni superqitənin daxili ərazilərində həddindən artıq isti və quraq şəraitin yaranacağı ehtimal olunur.

Kompüter modelləşdirməsinə görə, okeanlardan uzaqda yerləşən ərazilərə rütubətli hava kütlələrinin çatması çətinləşəcək. Bunun nəticəsində qitənin mərkəzi hissələrində səhralaşma və yüksək temperatur müşahidə oluna bilər. Güclü vulkanik fəaliyyət də iqlimə əlavə təsir göstərə bilər.

Professor Demien Nens qeyd edir ki, superqitələrin daxili əraziləri yaşayış üçün kifayət qədər sərt şəraitə malik olur. Bununla belə, qədim Pangeanın iqlim xüsusiyyətləri dinozavrların və məməlilərin təkamülünə müəyyən təsir göstərmiş ola bilər.

Materiklər niyə hərəkət edir?

Qitələrin yerdəyişməsi Yer qabığını təşkil edən tektonik plitələrin hərəkəti ilə bağlıdır. Bu plitələr planetin mantiyası üzərində hərəkət edir. Yerin daxili istiliyi mantiyada maddələrin dövranını təmin edir və nəticədə tektonik plitələr tədricən yerini dəyişir.

Geoloq Hanna Devisin qiymətləndirməsinə görə, Yer öz tarixi ərzində artıq 4-5 superqitənin yaranması və parçalanması dövrünü yaşayıb. Ümumilikdə belə dövrlərin sayının yeddiyə çata biləcəyi ehtimal edilir.

Beləliklə, indiki materiklərin və okeanların sərhədləri planetin gələcək geoloji tarixində tamamilə fərqli mənzərə ilə əvəz oluna bilər.(Qaynarinfo)


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 105   Tarix: 18 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Almaniya və Norveç Ukrayna üçün silah alışına 300 milyon dollar ayıracaq

Almaniya və Norveç Ukrayna üçün ABŞ silahlarının alınmasını nəzərdə tutan PURL təşəbbüsü çərçivəsində 300 milyon dollar məbləğində yeni silah paketini maliyyələşdirəcək. "Report"un Avropa bürosunun verdiyi məlumata görə, bunu Almaniyanın müdafiə naziri Boris Pistorius Brüsseldə Aİ Müdafiə Şurasını

17 noyabr
.

Atasını öldürüb meyitini 238 hissəyə parçalayan şəxsə 12 il həbs cəzası verildi

Niderlandda atasını öldürməkdə təqsirli bilinən 33 yaşlı kişi 12 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. O, atasının meyitini 238 hissəyə parçalayıb və qalıqları bir neçə il iki dondurucuda saxlayıb. xəbər verir ki, bu barədə "NOS" nəşri məlumat yayıb. Məlumata görə, 66 yaşlı kişi 2021-ci ili

18 noyabr
.

Trampın nüvə silahlarının azaldılması planı çətinliklərlə üzləşib: Çin və Rusiya razılaşmağa tələsmir

ABŞ Prezidenti Donald Trampın dünya üzrə nüvə silahlarının sayının azaldılması təşəbbüsü Çin və Rusiyanın mövqeyi səbəbindən ciddi çətinliklərlə üzləşib. Vaşinqtonun bu həftə Çinin Şençjen şəhərində keçirilməsi planlaşdırılan üçtərəfli görüşdə nüvə tərksilahı məsələsini gündəmə gətirmək istəyi Pekind

18 noyabr
.

Aİ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar qəbul edib: 47 bank məhdudiyyətlərə düşüb

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiya siyahısını genişləndirərək 145 fiziki və hüquqi şəxsə qarşı məhdudiyyətlər tətbiq edib. Sanksiyalara 47 Rusiya bankı da daxil edilib. xəbər verir ki, bu barədə Aİ Şurasının "Avropa İttifaqının Rəsmi Jurnalı"nda dərc olunan qərarında bildirilir. Yeni sanksiyalar

16 noyabr
.

41 yaşlı hərbçi ekstradisiya edildi - Rusiyaya işləyirmiş

Böyük Britaniyada Rusiyanın xeyrinə casusluq etmək ittihamı ilə saxlanılan 41 yaşlı ABŞ hərbçisi Amerika Birləşmiş Ştatları ordusuna təhvil verilib. "Unikal" xəbər verir ki, London Metropolitan Polisinin yaydığı rəsmi açıqlamada bildirilir ki, 10 noyabrda İngiltərənin Qlosterşir bölgəsind

18 noyabr
.

Aİ Rusiyaya qarşı sanksiya siyahısına daha 145 fiziki və hüquqi şəxsi daxil edib

Avropa İttifaqına (Aİ) üzv ölkələrin xarici işlər nazirləri Rusiyaya qarşı sanksiyaların genişləndirilməsini və daha 145 fiziki və hüquqi şəxsin sanksiya siyahısına daxil edilməsini təsdiqləyiblər. APA xəbər verir ki, bu barədə Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro noyabrın 16-da Brüsseldə jurnalistlər

16 noyabr
.

Respublikaçılar Rusiyaya qarşı mübarizə üçün 300 milyon dollar ayırmaq istəyirlər

ABŞ Senatının respublikaçıları 2027-ci ildə Rusiyanın təsirinə qarşı mübarizə məqsədilə 300 milyon dollar vəsait ayrılmasını təklif ediblər. xəbər verir ki, bu barədə məlumat yayıb. Təklif respublikaçıların nəzarətində olan Senatın Təxsisatlar Komitəsinin 2027-ci maliyyə ili üzrə Dövlət Departamentini

17 noyabr
.

Rəsmi Berlin: Ukrayna üzrə danışıqlarda avropalılar iştirak etmədən qərar qəbul etmək çətin olacaq

Avropalılar Ukrayna üzrə danışıqlarda iştirak etmədən qərar qəbul etmək çətin olacaq. APA xəbər verir ki, bunu Almaniyanın xarici işlər naziri Yohann Vadeful Bakıda Azərbaycan XİN rəhbəri Ceyhun Bayramovla birgə mətbuat konfransında ABŞ, Çin və Rusiya liderlərinin sabahkı zirvə görüşünə münasibət bildirərkə

18 noyabr
.

Kosta Rikada 23 ildən sonra ilk dəfə jurnalist qətlə yetirildi

Kosta Rikada 2003-cü ildən bəri ilk dəfə jurnalist qətlə yetirilib. xəbər verir ki, jurnalist və yazıçı Kamilo Rodriges ölkənin Santo-Dominqo-de-Eredia kantonunda silahlı hücum nəticəsində öldürülüb. Məlumata görə, hadisə yerli vaxtla saat 15:00-dan sonra avtomobillərin texniki baxış məntəqəsinin yaxınlığınd

17 noyabr