"Azərbaycanda "başqaları" sanki, "sosial polis" funksiyası daşıyan mistik bir varlıqdır" - SOSİOLOQ

"Azərbaycanda "başqaları" sanki, "sosial polis" funksiyası daşıyan mistik bir varlıqdır" - SOSİOLOQ" "Başqaları nə deyər?" sindromu şərq toplumlarında, eləcə də Azərbaycan cəmiyyətində yeni bir fobiya deyil, yüz illər ərzində formalaşmış kollektiv mədəniyyətin düşüncə formasıdır. Ənənəvi icmalarda sosial həyatda fərdin davranışı daim kollektivin gözü ilə ölçülür. Yəni, sən təkcə özün üçün yaşamırsan, eləcə də ailən, sevdiklərin üçün yaşayırsan. Onları utandırmaq sənin üçün qəbuledilməz sayılır. Nəticədə isə, bəli, bəzən fərdi seçimlər cəmiyyətin kollektiv rəyinə qurban verilir".

Bu sözləri Sonxeber.az-a sosioloq Yusif Nəbiyev danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, burada məsələ təkcə adət-ənənənin gücündə deyil, həm də zəif institutların boşluğunu cəmiyyət rəyinin doldurmasındadır:

"Qanun və qaydaların şəxsi azadlıqları tam qorumaqda aciz qaldığı yerlərdə sosial nəzarət, başqa cürə ifadə etsək, "camaat nə deyər?" sualı alternativ məhkəmə rolunu oynayır.

Bir az sarkazmla desək, Azərbaycanda "başqaları" sanki görünməz amma hər yeri müşahidə edən, "sosial polis" funksiyası daşıyan mistik bir varlıqdır. O sənin geyimindən tutmuş, evlənmə vaxtına, hətta neçə uşaq doğacağına qədər "protokol" hazırlayır, sən də bunlara əməl edirsən. Bu elə bir "protokol"dur ki, insanlar fərdi olaraq bu qanunları bəzən bəyənməsələr belə, çox vaxt bu protokola uyğun yaşamaqla həm qınaqdan, həm də ailə içi konfliktlərdən qaçdıqlarını düşünürlər.

Nəticə etibarilə, bu sindromun gücü fərdi azadlığın yoxluğundan və kollektiv mədəniyyətin dominantlığından qaynaqlanır. Həll yolu isə "başqaları nə deyər?" sualını "mən nə istəyirəm?" sualı ilə yavaş-yavaş əvəzləməkdir. Amma, etiraf edək ki, bu keçid kollektivist şərq mədəniyyətlərində inqilab deməkdir və heç də tez və asan baş verəcək bir dəyişim prosesi deyil".

Vüsalə İbrahimli


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 859   Tarix: 09 sentyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Nəriman Həsənzadə süni tənəffüs aparatına qoşulub

Xalq şairi Nəriman Həsənzadə yenidən süni tənəffüs aparatına qoşulub. xəbər verir ki, bu barədə APA-ya şairin köməkçisi Arif Mehmandost məlumat verib. "Səhhəti yaxşılığa doğru gedirdi, amma yenidən ağırlaşdı. Buna görə də süni tənəffüs aparatına qoşulub", - deyə köməkçisi bildirib

26 iyul
.

Azərbaycanda pensiya və maaşla bağlı MÜHÜM XƏBƏR - GÖZLƏNİLƏN SSENARİ

Dünya bazarında "Azeri Light" (CIF) markalı neftin bahalaşması Azərbaycanda sosial ödənişlərin artırılması ilə bağlı gözləntiləri yenidən gündəmə gətirib. Belə ki, müzakirələrdə neft gəlirlərinin artmasının uşaqpulunun bərpasına, eləcə də pensiya və digər sosial ödənişlərin artırılmasına təsi

26 iyul
.

Azərbaycan alma ixracından gəlirini 10 %-ə yaxın artırıb

Bu ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycan 47 min 867 ton alma ixrac edib. "Report" Dövlət Gömrük Komitəsinə istinadən xəbər verir ki, bu həcmdə almanın dəyəri 38 milyon 948 min ABŞ dolları olub. Bu, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə həcm baxımından 2 min 753,82 ton (5,4 %) az, dəyər baxımında

25 iyul
.

İlk dəfə "amansız isti gün" XƏBƏRDARLIĞI ELAN ETDİLƏR

Yaponiya rekord səviyyəyə çatan isti hava dalğası ilə mübarizə aparır. Ölkədə temperaturun 40 dərəcəni keçməsindən sonra meteoroloqlar yeni tətbiq edilən "amansız isti gün" xəbərdarlığını ilk dəfə elan ediblər. "Qafqazinfo"ya istinadən xəbər verir ki, Yaponiya Meteorologiya Agentliyini

25 iyul
.

Uşaqpulu haqda YENİ MƏLUMAT - Üstünlük bu ailələrə veriləcək

Son illər Azərbaycanda doğum göstəricilərinin azalması artıq təkcə statistik rəqəm deyil, ölkənin uzunmüddətli demoqrafik, iqtisadi və sosial inkişafı baxımından strateji çağırış kimi qiymətləndirilir. Globalinfoaz-a açıqlama verən Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki,Əhalini

26 iyul
.

Məktəbdə ürək bulandıran görüntü! Müəllimə 2 il həbs cəzası verildi

Sinqapurda 41 yaşlı müəllim 13-14 yaşlı qız şagirdlə yolverilməz münasibət qurduğu, ona "ata" deyə müraciət etdirdiyi və gələcəkdə onunla evlənəcəyini vəd etdiyi üçün məhkəmə qarşısına çıxarılıb. Müəllim, başqa bir qız şagirdə də oxşar davranışlar göstərdiyinin üzə çıxmasından sonra təqsirl

24 iyul
.

Dənizdə batan Elgünün ailəsi fəryad etdi - VİDEO

Mərdəkanda dənizdə batan 22 yaşlı gəncin axtarışları davam edir. Məlumata görə, gənc dostları ilə birlikdə Mərdəkan çimərliyinə gedib və dənizdə batıb. Hadisədən sonra ərazidə axtarışlara başlanılıb. Səkkiz gündür davam edən əməliyyatlara baxmayaraq, Elgün Qarayevdən hələ də xəbər yoxdur. Onun atas

24 iyul
.

"Arzum" bu halda YENİDƏN HƏBS EDİLƏCƏK - DETALLAR

"Arzum 99" ləqəbli bloger İlduzə Hacıyeva ev dustaqlığına buraxılıb. Məhkəmə təqsirləndirilən şəxsin 4 azyaşlı övladının olmasını, onlardan birinin ağır autizmdən əziyyət çəkməsini nəzərə alaraq həbs qətimkan tədbirini dəyişib. Qərara əsasən, İ.Hacıyevaya ev dustaqlığı müddətində sosial şəbəkələrdə

25 iyul
.

İlham Əliyev Məhəmməd Muizzuya təbrik məktubu ünvanlayıb

Prezident İlham Əliyev Maldiv Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab Məhəmməd Muizzuya təbrik məktubu ünvanlayıb. AZƏRTAC-a istinadən təbrik məktubunun mətnini təqdim edir:. "Hörmətli cənab Prezident,. Maldiv Respublikasının milli bayramı - Müstəqillik Günü münasibətilə Sizə və bütün xalqınız

26 iyul