"Azərbaycanda "başqaları" sanki, "sosial polis" funksiyası daşıyan mistik bir varlıqdır" - SOSİOLOQ

"Azərbaycanda "başqaları" sanki, "sosial polis" funksiyası daşıyan mistik bir varlıqdır" - SOSİOLOQ" "Başqaları nə deyər?" sindromu şərq toplumlarında, eləcə də Azərbaycan cəmiyyətində yeni bir fobiya deyil, yüz illər ərzində formalaşmış kollektiv mədəniyyətin düşüncə formasıdır. Ənənəvi icmalarda sosial həyatda fərdin davranışı daim kollektivin gözü ilə ölçülür. Yəni, sən təkcə özün üçün yaşamırsan, eləcə də ailən, sevdiklərin üçün yaşayırsan. Onları utandırmaq sənin üçün qəbuledilməz sayılır. Nəticədə isə, bəli, bəzən fərdi seçimlər cəmiyyətin kollektiv rəyinə qurban verilir".

Bu sözləri Sonxeber.az-a sosioloq Yusif Nəbiyev danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, burada məsələ təkcə adət-ənənənin gücündə deyil, həm də zəif institutların boşluğunu cəmiyyət rəyinin doldurmasındadır:

"Qanun və qaydaların şəxsi azadlıqları tam qorumaqda aciz qaldığı yerlərdə sosial nəzarət, başqa cürə ifadə etsək, "camaat nə deyər?" sualı alternativ məhkəmə rolunu oynayır.

Bir az sarkazmla desək, Azərbaycanda "başqaları" sanki görünməz amma hər yeri müşahidə edən, "sosial polis" funksiyası daşıyan mistik bir varlıqdır. O sənin geyimindən tutmuş, evlənmə vaxtına, hətta neçə uşaq doğacağına qədər "protokol" hazırlayır, sən də bunlara əməl edirsən. Bu elə bir "protokol"dur ki, insanlar fərdi olaraq bu qanunları bəzən bəyənməsələr belə, çox vaxt bu protokola uyğun yaşamaqla həm qınaqdan, həm də ailə içi konfliktlərdən qaçdıqlarını düşünürlər.

Nəticə etibarilə, bu sindromun gücü fərdi azadlığın yoxluğundan və kollektiv mədəniyyətin dominantlığından qaynaqlanır. Həll yolu isə "başqaları nə deyər?" sualını "mən nə istəyirəm?" sualı ilə yavaş-yavaş əvəzləməkdir. Amma, etiraf edək ki, bu keçid kollektivist şərq mədəniyyətlərində inqilab deməkdir və heç də tez və asan baş verəcək bir dəyişim prosesi deyil".

Vüsalə İbrahimli


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 860   Tarix: 09 sentyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Məktəbdə ürək bulandıran görüntü! Müəllimə 2 il həbs cəzası verildi

Sinqapurda 41 yaşlı müəllim 13-14 yaşlı qız şagirdlə yolverilməz münasibət qurduğu, ona "ata" deyə müraciət etdirdiyi və gələcəkdə onunla evlənəcəyini vəd etdiyi üçün məhkəmə qarşısına çıxarılıb. Müəllim, başqa bir qız şagirdə də oxşar davranışlar göstərdiyinin üzə çıxmasından sonra təqsirl

24 iyul
.

Sürücülər şikayətçidir: Skuterlər hərəkətə mane olur

Bakının müxtəlif ərazilərində mikromobillik imkanlarının artırılması məqsədilə velosiped və skuter istifadəçiləri üçün xüsusi zolaqlar və parklanma sahələri yaradılıb. xəbər verir ki, lakin bəzi istifadəçilər skuterləri nəzərdə tutulan dayanacaq yerlərində saxlamaq əvəzinə, onları səkilərdə, yol kənarlarınd

25 iyul
.

"Sədərək" və "Binə" bağlanır? - AÇIQLAMA

Son günlər sosial şəbəkələrdə "Sədərək" və "Binə" ticarət mərkəzlərinin fəaliyyətini dayandıracağı ilə bağlı yayılan iddialar geniş müzakirələrə səbəb olub. Məlumatlarda onlayn ticarətin sürətlə inkişaf etməsinin ənənəvi bazarlara marağı azaltdığı bildirilir. xəbər verir ki, satıcıları

25 iyul
.

Bəzi ərazilərdə 40 dərəcə isti olacaq: Həftənin ilk iş gününün HAVASI

İyulun 27-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidməti məlumat yayıb. bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Gün ərzində güclü şimal-qərb küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 24-27 isti

26 iyul
.

XƏBƏRDARLIQ: Ölkəyə "yandırıcı" və "boğucu" İSTİLƏR GƏLİR - Avqustun əvvəlindən...

Regional və qlobal iqlim dəyişiklikləri fonunda Azərbaycanda yay fəsli kəskin dinamik meteoroloji proseslərlə xarakterizə olunur. Sinoptik proqnozlar təsdiqləyir ki, yay mövsümündə havanın orta temperaturu çoxillik iqlim normasından yüksək ola və fəsil iki əsas fazada inkişaf edə bilər. Hazırda mövsümü

26 iyul
.

Daşbulaq kənd orta məktəbi bağlanır? - Açıqlama

"Elm və Təhsil Nazirliyi daha bir kənddə şagird sayı az olduğunu əsas gətirərək məktəbi bağlamaq istəyir. Bu, mənim babalarımın, nənələrimin yaşadığı Şəkinin Daşbulaq kənd orta məktəbidir. Bildirilib ki, şagirdlər distant təhsilə keçiriləcək". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bunu jurnalis

24 iyul
.

Pensiya alanlara ŞAD XƏBƏR: İyul ayının...

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu respublika üzrə iyul ayının pensiya ödənişini yekunlaşdırıb. xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, iyulun 14-də Bakı və Sumqayıt şəhərləri, Abşeron rayonu, bu gün isə ölkəmizin bölgələri üzrə iyul ayının pensiyaları

25 iyul
.

İlham Əliyev Məhəmməd Muizzuya təbrik məktubu ünvanlayıb

Prezident İlham Əliyev Maldiv Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab Məhəmməd Muizzuya təbrik məktubu ünvanlayıb. AZƏRTAC-a istinadən təbrik məktubunun mətnini təqdim edir:. "Hörmətli cənab Prezident,. Maldiv Respublikasının milli bayramı - Müstəqillik Günü münasibətilə Sizə və bütün xalqınız

26 iyul
.

Bakıda 89 yaşlı qadının meyiti tapıldı

Bakıda mənzildən 89 yaşlı qadının meyiti tapılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə iyulun 23-ü saat 19 radələrində Nəsimi rayonu ərazisində baş verib. Belə ki, 1937-ci il təvəllüdlü Z.Əlizadənin üzərində zorakılıq əlamətləri görünməyən meyiti yaşadığı Ə.Quliyev küçəsindəki mənzildə aşkarlanıb

24 iyul