"Transsərhəd təhsil əməkdaşlığı ölkələrin humanitar diplomatiyasını gücləndirir" - AÇIQLAMA

"Türkiyə ilə hazırda bütün pillələr üzrə əməkdaşlığımız var".

Bu sözləri elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev Bakı Türk Ansdolu liseyinin Əhmədli filialının açılışında deyib.

O bildirib ki, ilk dəfə olaraq ölkədən kənarda Azərbaycan məktəbi açılacaq:

"Çox sevinirik ki, bu, ilk dəfə Türkiyədə reallaşacaq və İstanbulda yaşayan vətəndaşlarımız üçün çox yaxşı olacaq. Bu, Türkiyə - Azərbaycan təhsil sistemindəki əməkdaşlığı daha da sürətləndirəcək".

Bəs görəsən bu kimi layihələrin təhsilimiz üçün üstünlükləri nələrdir?

Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Kamran Əsədov Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Təhlil göstərir ki, Azərbaycanın Türkiyə ilə bütün pillələr üzrə əməkdaşlığı sadəcə ikitərəfli münasibətlərin təhsildə inkişafına yox, həm də ölkənin beynəlxalq imicinə təsir edən strateji addımdır. Statistik məlumatlar sübut edir ki, hazırda Azərbaycanda təhsil alan əcnəbi tələbələrin 35 faizdən çoxu məhz Türkiyə vətəndaşlarıdır, eyni zamanda Türkiyədə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin sayı 20 mindən artıqdır. Bu, həm ali təhsildə, həm də orta pillədə qarşılıqlı asılılığın və əməkdaşlığın dərinləşdiyini göstərir. "Təhsil haqqında Qanun"un 6-cı maddəsində qeyd olunur ki, Azərbaycan Respublikası beynəlxalq təhsil məkanına inteqrasiyanı əsas prioritetlərdən biri kimi qəbul edir. Bu baxımdan Türkiyədə Azərbaycan məktəbinin açılması və iki ölkə arasında peşə təhsili müəssisələrinin birgə idarə olunması qanunun tələblərinə uyğun olaraq milli təhsil konsepsiyasının beynəlmiləlləşdirilməsinə xidmət edir.

Müsbət tərəflərdən biri odur ki, xaricdə açılacaq Azərbaycan məktəbi Türkiyədə yaşayan on minlərlə azərbaycanlı ailənin övladlarının ana dili, tarix və mədəniyyətlə bağını möhkəmləndirəcək. Diaspor uşaqlarının milli kimliklərini itirmədən, Azərbaycan kurikulumu əsasında təhsil alması dövlətin strateji maraqları baxımından olduqca əhəmiyyətlidir. Digər üstünlük isə odur ki, Türkiyə ilə peşə təhsili sahəsində imzalanacaq saziş Azərbaycanın əmək bazarına birbaşa təsir göstərəcək. Bu gün ölkədə peşə təhsilinə cəlb olunanların sayı 120 min nəfərə yaxın olsa da, onların cəmi 30 faizi real iş bazarına uyğun bacarıqlara malikdir. Türkiyənin bu sahədəki təcrübəsi nəzərə alınarsa, birgə idarə olunan peşə məktəbləri müasir texnologiyaların, dual təhsil modelinin tətbiqinə şərait yaradacaq və məzunların diplomlarının Türkiyədə tanınması onlara beynəlxalq əmək bazarında üstünlük qazandıracaq.

Mənfi tərəf kimi qeyd edilə bilər ki, bu əməkdaşlıqda balansın qorunmaması təhlükəsi mövcuddur. Əgər proqramlar sırf Türkiyənin modelinə uyğunlaşdırılarsa, Azərbaycanın milli təhsil sisteminin özünəməxsusluğu zəifləyə bilər. Eyni zamanda, xaricdə açılan məktəblərin keyfiyyətinə ciddi nəzarət mexanizmləri formalaşdırılmasa, onlar sadəcə formal status daşıyan təhsil ocaqlarına çevrilə bilər. Dünyada bu istiqamətdə nümunələr mövcuddur: məsələn, Çin və Rusiya bir çox ölkədə məktəb açaraq diaspor uşaqlarının təhsilinə dəstək verir, lakin bəzi hallarda tədrisin keyfiyyəti ilə bağlı ciddi narazılıqlar yaranır.

Dünya təcrübəsi göstərir ki, transsərhəd təhsil əməkdaşlığı ölkələrin humanitar diplomatiyasını gücləndirir. Məsələn, Fransa dünyanın 130-dan çox ölkəsində liseylər şəbəkəsinə malikdir və bu şəbəkə həmin ölkədə fransız dilinin qorunması, fransız təhsil sisteminin tanıdılması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan-Türkiyə əməkdaşlığı da oxşar funksiyanı daşıya bilər və xüsusən də Qarabağda Türkiyə nümayəndə heyəti ilə birgə aparılan layihələr həm təhsil, həm də siyasi baxımdan müttəfiqlik mesajını gücləndirir.

Əgər bu layihələr davamlı və keyfiyyətli şəkildə icra olunarsa, təhsil sistemimizdə mühüm dəyişikliklər baş verəcək. İlk növbədə peşə təhsili işsiz gənclər üçün daha cazibədar olacaq, çünki Türkiyə ilə birlikdə idarə edilən müəssisələr məzunlara real əmək bazarı üçün zəmanət verəcək. İkincisi, xaricdə açılacaq Azərbaycan məktəbləri diaspor siyasətinin mühüm alətinə çevriləcək və uzunmüddətli perspektivdə milli maraqlara xidmət edəcək.

Elm və təhsil Nazirliyinin bu təşəbbüsü müsbət və strateji addımdır. Nazirliyin son illərdə beynəlxalq əməkdaşlığa xüsusi önəm verməsi, xüsusilə də Türkiyə ilə təhsil sahəsində bütün pillələr üzrə əməkdaşlığı gücləndirməsi ölkənin təhsil sisteminə yeni nəfəs gətirir. Bu, sadəcə tədris prosesinə yox, həm də iqtisadiyyata, əmək bazarına, mədəniyyətə və diaspor siyasətinə təsir edən çoxşaxəli layihədir. Nazirliyin fəaliyyəti tərif olunmalıdır, çünki bu addımlar Azərbaycanın təhsilinin qapılarını dünyaya açır, eyni zamanda milli maraqları qorumaqla beynəlxalq rəqabətliliyi artırır"

Telegramda izləyin