Qlobal çağırışlar və Azərbaycanın rolu, dayanıqlı inkişaf yolunda yeni missiya

Müasir dövrdə dünya beynəlxalq münasibətlər sistemində dərin transformasiya dövrünü yaşayır. Qlobal iqlim dəyişikliyi, enerji təhlükəsizliyi, ərzaq böhranı, münaqişələr, terrorizm və kiberhücumlar kimi çağırışlar beynəlxalq gündəliyin əsas mövzularıdır. Belə bir mürəkkəb və ziddiyyətli şəraitdə Azərbaycan özünün balanslaşdırılmış siyasəti, beynəlxalq hüquqa sadiqliyi və təşəbbüskarlığı ilə seçilir.

Prezident İlham Əliyev 2025-ci ilin sentyabrında Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxışı zamanı Azərbaycanın qlobal çağırışların həllinə verdiyi töhfələri ətraflı şəkildə təqdim etmişdir. Bu çıxış, Azərbaycanın təkcə regional güc deyil, həm də beynəlxalq proseslərdə fəal iştirak edən və qlobal məsuliyyət daşıyan dövlət olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Azərbaycanın ən böyük beynəlxalq təşəbbüslərindən biri iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə sahəsindədir. 2024-cü ildə keçirilmiş COP29-un ev sahibi kimi Azərbaycan dünyanı iqlim məsələlərində konsolidasiya etmək missiyasını üzərinə götürdü. Bakı Sammiti çərçivəsində qəbul edilən "Bakı Maliyyə Hədəfi" inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqlim maliyyəsinə çıxış imkanlarını genişləndirmək baxımından tarixi əhəmiyyətə malikdir. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, iqlim dəyişikliyi bəşəriyyətin ortaq probleminə çevrilib və onun həlli yalnız qlobal həmrəylik əsasında mümkündür. Azərbaycan öz üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməklə yanaşı, beynəlxalq ictimaiyyətə də məsuliyyətli çağırışlar ünvanlayır.

Bakı Maliyyə Hədəfi ətraf mühitin qorunması ilə yanaşı, sosial-iqtisadi inkişafın da yeni modelini formalaşdırır. Bu təşəbbüs Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirməklə yanaşı, ölkəni iqlim diplomatiyasının aparıcı mərkəzinə çevirmişdir. Enerji təhlükəsizliyi məsələsi müasir dövrdə strateji önəm daşıyan çağırışlardan biridir. Azərbaycan həm ənənəvi enerji resurslarının etibarlı təchizatçısı, həm də bərpaolunan enerji sahəsində qabaqcıl təşəbbüslərin müəllifi kimi beynəlxalq miqyasda böyük nüfuz qazanmışdır. Prezident İlham Əliyev BMT kürsüsündən bəyan etdi ki, Azərbaycanın qaz ixracı Avropanın enerji şaxələndirməsində mühüm rol oynayır. Bununla yanaşı, ölkəmiz Xəzər dənizinin külək enerjisi potensialı hesabına yaxın illərdə yaşıl enerji ixracatçısına çevrilməyi qarşısına məqsəd qoyub. Hazırda həyata keçirilən yaşıl enerji dəhlizi layihələri Azərbaycanın bu sahədə regional liderliyini möhkəmləndirir. Bu istiqamətdə görülən işlər yalnız ölkənin iqtisadi inkişafına deyil, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyinə ciddi töhfədir. Müasir dövrdə iqtisadiyyatın rəqəmsallaşması sürətlənməkdədir. Azərbaycan coğrafi mövqeyindən istifadə edərək yeni nəqliyyat və kommunikasiya dəhlizləri formalaşdırır.

Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq Rəqəmsal İpək Yolu təşəbbüsünə toxunmuşdur. Bu layihə Azərbaycanın tranzit ölkə kimi rolunu gücləndirməklə yanaşı, Avropa ilə Asiya arasında rəqəmsal körpü yaradacaq. Artıq həyata keçirilən fiber-optik kabel layihələri regionu rəqəmsal logistika mərkəzinə çevirir. Bu, həm də Azərbaycanın beynəlxalq rəqabətədavamlılığını artırır, iqtisadi diversifikasiyaya imkan yaradır. Azərbaycan yalnız iqtisadi və ekoloji təşəbbüslərlə deyil, həm də sosial sahədə həyata keçirdiyi islahatlarla seçilir. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğulamışdır ki, ölkəmizdə təhsil, səhiyyə və sosial müdafiə sahələrinə böyük investisiyalar yönəldilir. Bu, həm vətəndaşların rifahının yaxşılaşdırılmasına, həm də BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin reallaşdırılmasına xidmət edir. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri Azərbaycan modelini fərqləndirir. Burada müasir məktəblər, xəstəxanalar, infrastruktur obyektləri tikilir. Bu, həm Böyük Qayıdış proqramını reallaşdırır, həm də dayanıqlı inkişafı təmin edir. Prezident İlham Əliyevin Nyu-Yorkda səsləndirdiyi çıxış bir daha göstərdi ki, Azərbaycan qlobal çağırışlardan yayınan deyil, əksinə, onların həllinə fəal töhfə verən dövlətdir. İqlim diplomatiyası, enerji təhlükəsizliyi, rəqəmsal iqtisadiyyat, humanitar missiyalar – bütün bunlar Azərbaycanın beynəlxalq məsuliyyətini əks etdirir. Bu baxımdan Azərbaycan nümunəsi göstərir ki, orta ölçülü dövlətlər də qlobal proseslərdə mühüm rol oynaya, təşəbbüsləri ilə beynəlxalq gündəliyə təsir göstərə bilərlər.

BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası Azərbaycanın qlobal miqyasda mövqeyini bir daha nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin çıxışı sübut etdi ki, Azərbaycan yalnız regional sabitlik və inkişafın təminatçısı deyil, həm də qlobal çağırışların həllində fəal iştirak edən məsuliyyətli tərəfdaşdır. COP29-un uğurlu nəticələri, Bakı Maliyyə Hədəfi, enerji və rəqəmsal layihələr, sosial islahatlar Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu artırır. Ən əsası isə, Azərbaycan göstərir ki, milli maraqları qorumaqla yanaşı, bəşəriyyətin ortaq problemlərinə də töhfə vermək mümkündür. Beləliklə, Azərbaycan müasir dünyanın mürəkkəb çağırışlarına cavab verən və dayanıqlı inkişaf yolunda nümunə olan dövlət kimi beynəlxalq aləmdə öz rolunu möhkəmləndirir.

Şahin Seyidzadə

Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin