Azərbaycan məktəblərində erməni dili tədris olunacaq? - AÇIQLAMA

2025-2026-cı tədris ilində Ermənistanın üç dövlət məktəbində Azərbaycan dili kursları tətbiq olunacaq.

Bu barədə Panorama.am Ermənistan Təhsil, Elm, Mədəniyyət və İdman Nazirliyinə istinadən məlumat verir.

Proqrama əsasən, 10-12-ci sinif şagirdləri üçün Azərbaycan və türk dilləri, 5-ci sinifdən etibarən isə fars və gürcü dilləri tədris olunacaq. Proqram könüllü olacaq və ixtisaslı müəllimlərin mövcudluğundan asılı olacaq.

Təşəbbüs dövlət təhsil proqramı çərçivəsində həyata keçirilir.

Bəs görəsən Azərbaycan məktəblərində də erməni dili tədris oluna bilərmi?

Bu barədə təhsil eksperti Kamran Əsədov Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"İlk növbədə qeyd edim ki, təhsilin əsas məqsədi yalnız bilik ötürmək deyil, həm də xalqlar arasında mədəni və mənəvi körpülər yaratmaqdır. Ermənistanın 2025–2026-cı tədris ilində dövlət məktəblərində Azərbaycan dilinin tədrisinə başlaması bu baxımdan region üçün mühüm, strateji və gələcəyə yönəlik qərardır. Bu təşəbbüs, uzun illər gərgin münasibətlər yaşamış iki xalq arasında kommunikasiya və qarşılıqlı anlaşmanın formalaşması üçün təməl yaradır. Mədəniyyətlərarası dialoqun təməli məhz dil bilikləri ilə başlayır. Azərbaycan dilinin dövlət səviyyəsində, rəsmi proqram çərçivəsində tədris olunması Cənubi Qafqazda qarşılıqlı tanıma və təhsildə əməkdaşlıq istiqamətində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilə bilər.

Ermənistanın Təhsil, Elm, Mədəniyyət və İdman Nazirliyinin qərarı təkcə pedaqoji deyil, həm də siyasi baxımdan önəm daşıyır. Hazırda Ermənistanda 12 məktəbdə türk dili, 4 məktəbdə isə Azərbaycan dili tədris olunur. 2025–2026-cı ildən bu sayın artması, əslində, regionda dəyişən ictimai-siyasi mühitin göstəricisidir. UNESCO-nun 2023-cü il "Dil və Təhsil üzrə Qlobal Hesabatı"nda qeyd olunur ki, çoxdilli təhsil modelləri sülh, əməkdaşlıq və regional inteqrasiya üçün ən mühüm vasitələrdən biridir. Məsələn, Gürcüstanda azərbaycanlı və erməni dilləri azsaylı icmalar arasında qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirmək məqsədilə məktəb proqramlarına daxil edilib. Bu, Ermənistanın da regionun digər dövlətləri ilə təhsil əməkdaşlığını genişləndirmək istiqamətində atdığı addım kimi dəyərləndirilə bilər.

Azərbaycan baxımından isə belə bir təşəbbüs — yəni erməni dilinin seçmə və ya kurs səviyyəsində məktəblərdə tədrisi — gələcəkdə münasibətlərin normallaşması, etimadın bərpası və mədəni dialoqun formalaşması üçün faydalı ola bilər. Azərbaycan Respublikasının "Təhsil haqqında" Qanununun 5-ci maddəsinə görə, ölkədə təhsil milli-mənəvi dəyərlərlə yanaşı, beynəlxalq əməkdaşlığa, mədəni müxtəlifliyin qorunmasına və xalqlar arasında dostluq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsinə xidmət etməlidir. Bu baxımdan, Elm və Təhsil Nazirliyi gələcəkdə regiondakı dil siyasətinə uyğun olaraq, erməni dilinin tədrisinə yalnız təhsil deyil, həm də diplomatik baxımdan praqmatik yanaşa bilər. Bu, təbii ki, qarşılıqlılıq prinsipinə əsaslanmalıdır.

Dünya təcrübəsində bu cür təşəbbüslərin uğurlu nəticələr verdiyi sübut olunub. Məsələn, İsrail və Ərəb ölkələri arasında gərgin münasibətlərə baxmayaraq, bəzi təhsil müəssisələrində ərəb və ivrit dillərinin qarşılıqlı tədrisi artıq illərdir ki, həyata keçirilir. Bu model şagirdlər arasında qarşılıqlı hörmət və mədəni empatiyanı formalaşdırır. Eyni prinsiplə Azərbaycan və Ermənistan arasında da qarşılıqlı dil tədrisinin təşkili gələcək nəsillərdə düşmənçilik stereotiplərini aradan qaldıra bilər.

Əgər bu təşəbbüs qarşılıqlı şəkildə həyata keçirilsə, regionda yeni təhsil diplomatiyasının formalaşmasına yol aça bilər. Azərbaycan tərəfi bu prosesi dəstəkləməklə, həm öz mədəniyyətinin, həm də dilinin regionda öyrənilməsini təşviq etmiş olacaq. Elm və Təhsil Nazirliyinin belə təşəbbüslərə açıq mövqedə olması, təhsilin geosiyasi çərçivədən çıxarılaraq, inteqrativ və dəyərlərə əsaslanan bir sistemə çevrilməsi baxımından mühüm addımdır. Bu, yalnız tədris islahatı deyil, həm də gələcəkdə sülhə, sabitliyə və intellektual əməkdaşlığa yönəlmiş strateji yanaşmadır".

Telegramda izləyin