Elm adamları açıqladı: Qocalmanın sürətləndiyi iki xüsusi yaş dövrü var

Elm adamları açıqladı: Qocalmanın sürətləndiyi iki xüsusi yaş dövrü varQocalma prosesi hər zaman eyni sürətlə və düz xətt üzrə getmir. "Stanford Universiteti"nin rəhbərliyi ilə aparılan mühüm bir elmi araşdırma insan bədənində qocalma ilə bağlı molekulyar dəyişikliklərin xüsusilə 44 və 60 yaş civarında kəskin şəkildə sürətləndiyini ortaya qoyub.

Milli.Az xəbər verir ki, uzun illərdir qocalma prosesinin yavaş və tədricən baş verdiyi düşünülürdü. Lakin "ScienceAlert" elmi portalının yayımladığı araşdırmaya görə, insan orqanizmində qocalma ilə əlaqəli bioloji sıçrayışlar müəyyən yaş dövrlərində qəfil dalğalar halında yaşanır.

Stanford Universitetinin genetik alimi Maykl Snayder və komandası qocalmanın molekulyar səviyyədəki təsirlərini öyrənmək üçün bir neçə il ərzində 25-70 yaş aralığında olan 108 yetkin şəxsdən müntəzəm olaraq bioloji nümunələr toplayıb. Tədqiqat zamanı RNT, zülallar, lipidlər (piylər), eləcə də bağırsaq, dəri, burun və ağız mikrobiomuna aid 135 mindən çox bioloji xüsusiyyət analiz edilib.

Tədqiqatçılar insan bədənindəki molekulların təxminən 81%-ində iki fərqli dövrdə kəskin miqdar dəyişikliyi aşkarlayıblar. Bu molekulyar dəyişikliklərin ilk zirvə nöqtəsi ortalama 44 yaşda, ikinci böyük dalğası isə təxminən 60 yaşda baş verir.

Genetik Maykl Snayder tapıntıları bu cür şərh edib:

"Biz zaman keçdikcə sadəcə tədricən dəyişmirik; bədənimizdə müəyyən yaşlarda həqiqətən çox dramatik və qəfil bioloji dəyişikliklər baş verir."

Hansı yaşda bədənimizdə nə dəyişir?
40-cı yaşların ortaları (44 yaş ətrafı): Bu dövrdə baş verən dəyişikliklər əsasən lipid (piy), kofein və alkoqol maddələr mübadiləsi (metabolizm) ilə bağlıdır. Eyni zamanda ürək-damar xəstəlikləri riski, dəri və əzələ funksiyalarına cavabdeh olan molekullarda ciddi qocalma əlamətləri başlayır.

60-cı yaşların əvvəlləri (60 yaş ətrafı): Bu mərhələdə isə karbohidrat və kofein metabolizmi, immun sisteminin tənzimlənməsi, böyrək funksiyaları, eləcə də ürək-damar sağlamlığı, dəri və əzələ toxumaları yenidən kəskin transformasiyaya uğrayır.

Səbəb sadəcə menopoz deyil
40-cı yaşların ortalarında baş verən ilk qəfil bioloji qocalma dalğası qadınlarda menopoz və ya perimenopoz (menopozdan əvvəlki dövr) ilə əlaqələndirilsə də, elmi analizlər fərqli bir nəticə göstərib. Eyni yaş qrupundakı kişilərdə də tamamilə eyni molekulyar dəyişikliklərin və qocalma sıçrayışının qeydə alınması, bu prosesin təkcə qadınlardakı hormonal dəyişikliklərlə (menopozla) izah edilə bilməyəcəyini sübut edib.

Tədqiqatın müəlliflərindən olan Syaotao Şen qeyd edir ki, 40-lı yaşlardakı dəyişikliklərdə menopozun rolu ola bilər, lakin həm qadınlarda, həm də kişilərdə eyni dərəcədə təsirli olan başqa naməlum bioloji faktorlar da mövcuddur.

Alimlər bu tapıntıların hələlik kiçik bir qrup (108 nəfər) üzərində aparıldığını və gələcəkdə daha geniş kütlələrlə yoxlanılmasına ehtiyac olduğunu bildirsələr də, bu araşdırma qocalmanın təqvim yarpaqları kimi düz bir xətt üzrə getmədiyini, bədənimizin müəyyən yaş hədlərində "bioloji keçid otaqlarından" keçdiyini təsdiqləyir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 318   Tarix: 31 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Sodayla ağ saçlardan qurtulmağın yolu

Ağ saçların yaranması yaşlanmanın təbii əlamətlərindən biridir və gec-tez demək olar ki, hər kəs bununla qarşılaşır. Lakin saçını tez-tez boyamaq istəməyənlər, xüsusilə ağ saçları az olan insanlar təbii qulluq üsullarına üstünlük verirlər. Xalq arasında uzun illərdir istifadə olunan vasitələrdən bir

28 iyun
.

Bakıda yayıldığı iddia olunan qulaqdibi xəstəliyi ilə bağlı rəsmi açıqlama

Son günlər sosial şəbəkələrdə Bakı şəhərində epidemik parotit (qulaqdibi) xəstəliyinin geniş yayıldığı ilə bağlı paylaşımlar yayılır. xəbər verir ki, bu barədə Səhiyyə Nazirliyi məlumat yayıb. Nazirlikdən bildirilib ki, həmin məlumatlar mövcud epidemioloji vəziyyəti əks etdirmir. Bildirilib ki, hazırd

11 iyul
.

Uzun müddət oturmağın zərərini azaltmağın ən sadə yolu açıqlandı

Hər saatda cəmi beş dəqiqəlik qısa fasilə vermək uzun müddət oturmağın sağlamlığa mənfi təsirlərini azaltmaq üçün ən təsirli üsullardan biri hesab olunur. "British Journal of Sports Medicine" jurnalında dərc olunan araşdırmada 19 mindən çox yetkinin məlumatları təhlil edilib. Tədqiqat çərçivəsind

27 iyun
.

Hansı qızılbalıqda omeqa-3 daha çoxdur: Təzə, yoxsa konservləşdirilmiş?

İnsan orqanizminin omeqa-3 yağ turşularına ehtiyacı var. Bu maddələri qida əlavələrindən, həmçinin qoz-fındıq, toxum və yağlı balıq kimi məhsullardan əldə etmək mümkündür. Qaynarinfo "Real Simple" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, qızılbalıq da orqanizmi omeqa-3 yağ turşuları ilə təmin edə

3 iyul
.

Çəki atmaq üçün istifadə edilən dərmanların gözlənilməz təsiri açıqlandı

Çəkini tənzimləmək və şəkərli diabeti müalicə etmək üçün məşhur dərmanlardan istifadə edən pasiyentlər alkoqolun onlara artıq zövq vermədiyini və spirtli içkilərə meyllərinin azaldığını getdikcə daha çox bildirirlər. xəbər verir ki, bu barədə -ya rusiyalı endokrinoloq İrina Lenkina məlumat verib. Mütəxəssi

19 iyul
.

Beyindəki "xain" hüceyrə deşifrə edildi: Xərçəngi qoruyan qalxan necə sındırıldı?

London və Kanadadan olan alimlər qlioblastoma şişlərini həm birbaşa hədəfə alan, həm də onları qoruyan immun müdafiə mexanizmini zəiflədən yeni CAR-T hüceyrə terapiyası hazırlayıblar. Heyvan modelləri üzərində aparılan laboratoriya sınaqlarında müalicə tətbiq edilən 13 siçandan 12-də şiş tamamilə arada

6 iyul
.

Bu tropik meyvənin qocalıqda müntəzəm istehlakı tövsiyə olunur

Marakuyya sadə görünüşünə baxmayaraq, yüksək lif və antioksidant tərkibi ilə seçilir. Bundan əlavə, onun tərkibində banandan daha çox kalium mövcuddur ki, bu da ürək fəaliyyətini dəstəkləyə bilər. Məhz bu xüsusiyyətlərinə görə marakuyya tez-tez "uzunömürlülük meyvəsi" adlandırılır və xüsusil

25 iyun
.

Gözəllik naminə sağlamlığınızı riskə atmayın: Turşu pilinqinin fəsadları

Dərini turşu pilinqləri vasitəsilə daha hamar etmək istəyi, əgər prosedur həddindən artıq tez-tez tətbiq olunarsa və ya günəşdən qorunma qaydalarına əməl edilməzsə, ciddi fəsadlarla nəticələnə bilər. xəbər verir ki, bu barədə "Abzats" nəşri həkim-dermatoloq və kosmetoloq Vasilina Mironovanı

27 iyun
.

Böyrək sağlamlığı üçün ən faydalı 9 məhsul

Böyrəklər orqanizmdə qanın filtrasiyası, arterial təzyiqin tənzimlənməsi və maye balansının qorunmasında mühüm rol oynayır. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Prevention" nəşrinin yazdığına görə, diyetoloqlar və nefroloqlar böyrəklərin qorunması üçün düzgün qidalanmanın vacibliyini vurğulayırlar

30 iyun