"Bəyannamə regionda sülh və təhlükəsizliyin təmin olunmasına mühüm töhfə verir" - DEPUTAT

"2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhərində imzalanmış "Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi" təkcə iki qardaş dövlət arasında münasibətlərin inkişafında deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqaz regionunun gələcək siyasi, təhlükəsizlik və geosiyasi mənzərəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayan tarixi sənəd kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən imzalanan bu sənəd iki ölkə arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlığı müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldərək yeni dövrün əsas istiqamətlərini müəyyən etmişdir".

Bu sözləri Sonxeber.az-a Milli Məclisin deputatı Şahin Seyidzadə danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması təsadüfi hadisə deyildi:

"Bu sənəd Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı möhtəşəm Qələbədən sonra yaranmış yeni regional reallıqların məntiqi nəticəsi idi. Vətən müharibəsi dövründə Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi qətiyyətli siyasi və mənəvi dəstək beynəlxalq ictimaiyyətə bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan və Türkiyə münasibətləri sadəcə dostluq və tərəfdaşlıq çərçivəsini aşaraq strateji müttəfiqlik xarakteri daşıyır.

Prezident İlham Əliyevin Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması mərasimində qeyd etdiyi kimi, sənəddə tarixi Qars müqaviləsinə istinad olunması xüsusi rəmzi məna daşıyır. Bir əsr əvvəl imzalanmış Qars müqaviləsi regionun təhlükəsizlik sisteminin formalaşmasında mühüm rol oynadığı kimi, Şuşa Bəyannaməsi də XXI əsrdə Azərbaycan-Türkiyə əməkdaşlığının yeni istiqamətlərini müəyyənləşdirən əsas siyasi sənəd funksiyasını yerinə yetirir. Bəyannamənin ən mühüm istiqamətlərindən biri müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıqdır. Sənəddə qeyd olunur ki, tərəflərdən hər hansı birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və ya təhlükəsizliyinə qarşı təhdid və ya təcavüz hallarında birgə məsləhətləşmələr aparılacaq və zəruri tədbirlər görüləcəkdir. Bu müddəa iki ölkə arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın ən yüksək səviyyəyə çatdırıldığını göstərir.

Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyənin müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığını da yeni mərhələyə yüksəldib. Son illər ərzində iki ölkə arasında hərbi təlimlərin intensivləşməsi, müdafiə sənayesi müəssisələri arasında əməkdaşlığın genişlənməsi və müasir hərbi texnologiyaların tətbiqi bu sahədə əldə olunan mühüm nəticələrdəndir. Xüsusilə pilotsuz uçuş aparatlarının müasir müharibələrdəki rolu nəzərə alınaraq, müdafiə sənayesi istiqamətində birgə layihələrin həyata keçirilməsi strateji əhəmiyyət kəsb edir.

Bəyannamə regionda sülh və təhlükəsizliyin təmin olunmasına da mühüm töhfə verir. Azərbaycan və Türkiyə dəfələrlə bəyan ediblər ki, onların əsas məqsədi qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq və inkişaf mühitinin formalaşdırılmasıdır. Bu baxımdan Şuşa Bəyannaməsi region ölkələri üçün yeni əməkdaşlıq imkanları yaradan mühüm siyasi platforma rolunu oynayır".

Deputat onu da vurğuladı ki, sənədin geosiyasi əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biri Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı müddəalardır:

"44 günlük Vətən müharibəsindən sonra yaranmış yeni reallıqlar regionun nəqliyyat və logistika xəritəsini dəyişdirmək potensialına malikdir. Zəngəzur dəhlizinin açılması Azərbaycan ilə Naxçıvan arasında birbaşa əlaqəni təmin etməklə yanaşı, Türkiyəni Türk dünyasının digər dövlətləri ilə daha sıx birləşdirəcəkdir. Bu baxımdan Şuşa Bəyannaməsi təkcə Azərbaycan və Türkiyənin deyil, bütövlükdə Türk dünyasının inteqrasiyası baxımından mühüm strateji sənəddir. Orta Dəhlizin inkişafı, beynəlxalq yükdaşımaların genişləndirilməsi və yeni logistika marşrutlarının formalaşdırılması Türk dövlətləri arasında iqtisadi və siyasi əməkdaşlığın güclənməsinə xidmət edir.

Bəyannamə Ermənistanda mövcud olan revanşist qüvvələrə də mühüm mesaj verdi. Sənəd bir daha göstərdi ki, Azərbaycan və Türkiyə regionda təhlükəsizlik və sabitliyin təmin olunması məsələsində vahid mövqedən çıxış edir. Bu, regionda yeni qarşıdurmalar yaratmağa çalışan dairələr üçün ciddi siyasi xəbərdarlıq idi.

Şuşa Bəyannaməsinin beynəlxalq əhəmiyyətini artıran digər mühüm amil onun regional inteqrasiyanı təşviq etməsidir. Sənəddən irəli gələn öhdəliklərin həyata keçirilməsi nəqliyyat, enerji, iqtisadiyyat, təhlükəsizlik və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın daha da genişlənməsinə imkan yaradır. Bu isə həm Azərbaycanın, həm də Türkiyənin beynəlxalq nüfuzunun güclənməsinə xidmət edir.

Bu gün Şuşa Bəyannaməsi regionun gələcəyini müəyyən edən ən mühüm siyasi sənədlərdən biri hesab olunur. Azərbaycan və Türkiyənin müttəfiqlik münasibətləri regionda sabitliyin, təhlükəsizliyin və inkişafın əsas dayaqlarından birinə çevrilmişdir. Bəyannamənin müddəalarının uğurla həyata keçirilməsi gələcək illərdə də iki qardaş dövlətin siyasi, iqtisadi və hərbi qüdrətinin daha da artmasına, Türk dünyasının birliyinin möhkəmlənməsinə və regionun davamlı inkişafına mühüm töhfələr verəcəkdir".

Telegramda izləyin