Yeni araşdırma elmi təsəvvürləri dəyişir: Kainat düşündüyümüzdən daha qəribədir

ABŞ-nin Kaliforniya Universitetinin Riversayd kampusunun alimləri hesab edirlər ki, şüur yalnız Yer tipli biologiyaya bağlı deyil və tamamilə fərqli materiallardan ibarət varlıqlarda da yarana bilər.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə Kaliforniya Universitetinin Riversayd kampusunun (UCR) mətbuat xidməti məlumat yayıb.

Universitetin fəlsəfə üzrə əməkdar professoru Erik Şvitsqebel və Lissabon Universitetinin postdoktorantı Ceremi Pober araşdırmalarını "substrat çevikliyi" konsepsiyası üzərində qurublar. Onların fikrincə, şüurun mövcudluğu onu təşkil edən konkret fiziki materialdan asılı olmaya bilər.

Müəlliflər bunu sadə nümunələrlə izah edirlər: fincan şüşədən, plastikdən və ya metaldan hazırlansa da, funksiyası dəyişmir. Eyni şəkildə, kitab həm kağız, həm də rəqəmsal formatda mövcud ola bilər və bu formatlardan heç biri digərindən daha "doğru" hesab edilmir.

Tədqiqat müəllifləri ehtiyatlı hesablamalara əsaslanaraq bildirirlər ki, Kainatın tarixi ərzində ən azı 1000 texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş sivilizasiya yaranmış ola bilər. Əgər onların bir hissəsi Yer həyatından tamamilə fərqli biokimyəvi əsaslara malikdirsə, şüurun yalnız insan və ya Yer mənşəli sinir sistemi ilə mümkün olduğunu düşünmək "terrasentrizm" - Yer həyatına əsassız üstünlük vermək deməkdir.

Alimlər bu yanaşmanın "Kopernik ön mühakiməsi"nə zidd olduğunu bildirirlər. Onların sözlərinə görə, elm tarixi dəfələrlə sübut edib ki, Yer nə Günəş sistemində, nə qalaktikada, nə də ümumilikdə Kainatda xüsusi mövqeyə malikdir.

"Kainat təsəvvür edə bildiyimizdən daha qəribə zəkaları özündə gizlədə bilər", - deyə Erik Şvitsqebel bildirib.

Müəlliflər müasir süni intellekt sistemlərinin şüura malik olub-olmaması məsələsində fərqli mövqelərə sahib olsalar da, hər ikisi razılaşır ki, əgər şüur Yer tipli biologiyanı tələb etmirsə, yalnız silikon əsaslı olduqlarına görə neyron şəbəkələrinin şüur qazana bilməyəcəyini iddia etmək kifayət qədər əsaslı arqument deyil.

Telegramda izləyin