PISA 2025 nəticələrini Azərbaycan şagirdlərinin təhsil göstəriciləri baxımından necə qiymətləndirmək olar? - AÇIQLAMA

PISA 2025 - Şagird Qiymətləndirilməsi üzrə Beynəlxalq Proqramın nəticələri açıqlanıb.

Barədə elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev dünən keçirdiyi mətbuat konfransında məlumat verib.

Bəs görəsən PISA 2025 nəticələrini Azərbaycan şagirdlərinin təhsil göstəriciləri baxımından necə qiymətləndirmək olar?

Təhsil eksperti Elmin Nuri bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev dünən PISA beynəlxalq qiymətləndirməsinin yekun nəticələri ilə bağlı çıxış etdi. Nazir kifayət qədər maraqlı statistik məlumatlar təqdim etdi və nəticələri ətraflı şəkildə təhlil etdi. Şəxsən mənim üçün də bu təqdimatda maraqlı və diqqətçəkən yeniliklər oldu.

Bildiyimiz kimi, PISA beynəlxalq qiymətləndirməsi şagirdlərin üç əsas istiqamət üzrə - riyaziyyat, təbiət elmləri və oxu bacarıqları üzrə bilik və bacarıqlarını qiymətləndirir və nəticələr əsasında beynəlxalq reytinq formalaşdırır.

Bu dəfə qiymətləndirmədə 81 ölkə iştirak edib. Azərbaycan üçün əsas yeniliklərdən biri isə ölkəmizin ilk dəfə yalnız Bakı şəhəri ilə məhdudlaşmadan, bütün ölkə üzrə bu qiymətləndirməyə cəlb olunmasıdır.

Ən sevindirici məqamlardan biri riyaziyyat üzrə nəticələrdir. Xüsusilə diqqətçəkən məqam isə qız şagirdlərin riyaziyyat üzrə nəticələrinin ilk dəfə oğlan şagirdlərin nəticələrini qabaqlamasıdır. Bu, kifayət qədər maraqlı və müsbət göstəricidir.

Digər tərəfdən, Bakı şəhərinin riyaziyyat üzrə nəticəsi də diqqət çəkir. Bakı bu göstəriciyə görə dünyada 29-cu yerdə qərarlaşıb. Şagirdlərimiz 500 şərti bal üzərindən 465 bal toplayıblar. Yəni maksimal nəticədən cəmi 35 bal geridə qalıblar. Bu da Bakı məktəblilərinin riyazi bilik və bacarıqları baxımından kifayət qədər yüksək nəticə göstərdiyini ortaya qoyur.

Amma təbii ki, nəticələrin yalnız müsbət tərəflərindən danışmaq düzgün olmaz. Hələ də ciddi şəkildə üzərində işləməli olduğumuz istiqamətlər var. Məsələn, əvvəlki PISA qiymətləndirməsində olduğu kimi, bu dəfə də təbiət elmləri və xüsusilə oxu bacarıqları üzrə müəyyən gerilik müşahidə olunur. Ötən nəticələrlə müqayisədə müəyyən irəliləyişlər olsa da, problem hələ də qalmaqdadır.
Nazirin açıqladığı ən düşündürücü statistik göstəricilərdən biri isə hər üç şagirddən birinin oxuduğunu lazımi səviyyədə anlamamasıdır. Bu, sadəcə hər hansı statistika deyil. Çünki oxuyub-anlama bacarığı insanın məlumatı qəbul etməsi ilə yanaşı, onu təhlil etmək, nəticə çıxarmaq, müqayisə aparmaq və müstəqil düşünmək qabiliyyətinin də əsas göstəricilərindən biridir.

Bu baxımdan, oxu bacarıqları üzrə nəticələrin bizi tam qane etməməsi, əslində, kifayət qədər ciddi məsələdir. Riyaziyyat üzrə nəticələrimizi üç il ərzində müəyyən qədər yaxşılaşdıra bilmişik. Təəssüf ki, eyni dinamikanı oxu bacarıqları və təbiət elmləri üzrə nəticələrdə hələ istədiyimiz səviyyədə görə bilmirik.

İndi qarşıda növbəti dövr - daha dörd il var. PISA nəticələri bundan sonra üç ildən bir deyil, dörd ildən bir açıqlanacaq. Bu müddət ərzində əsas sual ondan ibarət olacaq ki, oxu bacarıqları, təbiət elmləri və ümumilikdə şagirdlərin analitik düşünmə qabiliyyətinin inkişafı istiqamətində hansı addımlar atılacaq.

Riyaziyyat üzrə əldə olunan nəticə ümidvericidir. Amma təhsilin keyfiyyətini yalnız bir istiqamətdə əldə olunan nəticə ilə ölçmək mümkün deyil. Ona görə də indi gözləmək və görmək lazımdır: qarşıdakı dörd il ərzində oxu bacarıqları istiqamətində nələri dəyişə, hansı problemləri aradan qaldıra və hansı nəticələri əldə edə biləcəyik".

Telegramda izləyin