Məzunların əmək bazarında iş tapması həmişə mümkün olmur - AÇIQLAMA

Azərbaycanda universitet məzunlarının əmək bazarına keçidi və ixtisaslarına uyğun iş tapması ilə bağlı vəziyyət müxtəlif ixtisaslar üzrə fərqlənir. Dövlətin "Məzunların məşğulluq reytinqi" platforması da məzunların məşğulluğu və əmək bazarında daha çox tələb olunan ixtisaslar barədə məlumatlılığın artırılmasına xidmət edir.

Bəs, universitet məzunlarının ixtisaslarına uyğun iş tapmaq imkanları nə dərəcədə yüksəkdir, ali məktəblərdə verilən bilik və bacarıqlarla əmək bazarının tələbləri arasında hansı əsas fərqlər var və məzunların işlə təminatını artırmaq üçün universitetlər və işəgötürənlər hansı addımları atmalıdır?
Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən hüquq müdafiəçisi Sahib Məmmədov bildirib ki, Azərbaycan universitetlərini, orta ixtisas və peşə təhsil müəssisələrini bitirənlərin əmək bazarında iş tapması heç də həmişə mümkün olmur:

"Bunun bir neçə səbəbi var. İlk növbədə, Azərbaycanda işçi qüvvəsi coğrafi baxımdan qeyri-bərabər bölünüb. Əsas işçi qüvvəsi Bakı, Abşeron, Sumqayıt və digər iri şəhərlərdə cəmləşib. Xüsusilə Bakıda işçi qüvvəsinin böyük hissəsinin toplaşması nəticəsində burada iş yerlərinə olan tələb də yüksəkdir. Elə sahələr var ki, səhiyyə və təhsil kimi, işçi qüvvəsinin 70 faizə qədəri bu ərazilərdə cəmləşib. Nəticədə bəzi məzunlar vakansiyalar olsa belə, yaşadıqları və işləmək istədikləri ərazilərdə uyğun iş yeri tapmadıqları üçün işlə təmin oluna bilmirlər. Digər ərazilərdə vakansiyalar olsa da, həmin yerlərə getmək istəmirlər".

Ekspert bildirib ki, ikinci səbəb təhsil sisteminin işəgötürənlərin tələblərinə tam uyğun kadr hazırlaya bilməməsidir:

"Bütün təhsil müəssisələri haqqında bunu demək olmaz, amma əksər hallarda məzunlar nəzəri biliklərə malik olsalar da, kifayət qədər peşəkar bacarıqları olmadığı üçün işəgötürənin tələblərinə cavab vermirlər. İşəgötürən onları işə qəbul etdikdən sonra əlavə bilik və bacarıqlar qazandırmaq üçün müəyyən xərc çəkir. Lakin həmin işçilər daha sonra başqa iş yerlərinə keçə bilirlər. Bu səbəbdən işəgötürənlər təcrübəsiz işçilərə investisiya qoymaqdan çəkinirlər. Bu baxımdan hazırda Məşğulluq Strategiyasının ikinci tədbirlər planında dual təhsil məsələsi də nəzərdə tutulub. Məqsəd nəzəri biliklərlə yanaşı, tələbələrin praktiki bacarıqlar əldə etməsidir. Beləliklə, ali, orta ixtisas və peşə təhsil müəssisələrini bitirən şəxslərin nəzəri biliklərlə yanaşı, əmək bazarında lazım olan praktiki vərdişləri də formalaşmış olur".

Onun sözlərinə görə, digər səbəb əmək bazarında tələb və təklif arasındakı fərqlə bağlıdır:

"Əmək bazarına daxil olanların sayı ilə bazarı tərk edənlərin sayı arasında fərq var. Daxil olanların sayı daha çox olduğu üçün iş yerlərinin məhdudluğu problemi yarana bilir. Bundan əlavə, iş axtarmaq bacarığı da vacibdir. Yeni nəsil nümayəndələrinin bir qismi əmək fəaliyyətinə daha yüksək əməkhaqqı ilə başlamaq istəyir. Lakin bu, hər zaman mümkün olmur. Buna görə də ilkin mərhələdə daha aşağı əməkhaqqı ilə işə başlamaqdan çəkinməməlidirlər. İşçi özünü göstərdikcə və peşəkarlığını artırdıqca karyerada yüksələ və əməkhaqqısı da müvafiq olaraq arta bilər".

Röyalə Xəyal

Telegramda izləyin