Qarabağ həqiqətlərini dünyaya yerində göstərən diplomatik səfər - Yeni reallığın beynəlxalq təqdimatı

Hikmət Hacıyevin müşayiəti ilə diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura iki günlük səfəri Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi siyasətin mühüm təqdimat platformasına çevrilir.Sentyabrın 11-də Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura iki günlük səfəri başlayıb. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi, Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevin müşayiəti ilə keçirilən səfər regionda gedən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq prosesinin, Böyük Qayıdışın və yeni sosial-iqtisadi reallıqların beynəlxalq diplomatik korpusa birbaşa təqdim olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Səfərdə çoxsaylı ölkələri və beynəlxalq təşkilatları təmsil edən diplomatların iştirakı Qarabağ məsələsinin Azərbaycanın xarici siyasətindəki əhəmiyyətini, eyni zamanda regionda formalaşan yeni reallığın beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması istiqamətində aparılan sistemli işin miqyasını göstərir.

Bu səfərin əsas fərqi ondan ibarətdir ki, diplomatik nümayəndələr Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən prosesləri yalnız rəsmi hesabatlardan, fotoşəkillərdən və məlumatlardan öyrənmirlər. Onlar həmin ərazilərə gedərək bərpa və quruculuq işlərini, yeni infrastruktur layihələrini, yaşayış məntəqələrində yaradılan şəraiti və tarixi-mədəni irsin bərpası istiqamətində görülən işləri bilavasitə müşahidə edirlər.

Qarabağ artıq yeni gündəliyin mərkəzindədir

Qarabağ uzun illər Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsinin ən mürəkkəb mövzularından biri olub. İşğal dövründə regionun şəhər və kəndləri dağıdılıb, sosial və iqtisadi infrastruktur sıradan çıxarılıb, yüz minlərlə insan doğma torpaqlarından məcburi köçkün düşüb.

Bu gün isə Qarabağın gündəliyi tamamilə dəyişir.Region artıq təkcə münaqişənin nəticələri ilə deyil, bərpa-quruculuq, Böyük Qayıdış, iqtisadi inkişaf, yeni şəhərsalma layihələri və regional əməkdaşlıq imkanları ilə gündəmə gəlir.Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərdə təhlükəsiz və müasir yaşayış mühitinin yaradılmasıdır. Bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələrin miqyası göstərir ki, proses yalnız dağıdılmış obyektlərin yenidən tikilməsi ilə məhdudlaşmır.Burada faktiki olaraq yeni yaşayış məkanları formalaşdırılır.

Diplomatların səfəri niyə əhəmiyyətlidir?

Diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağa səfərinin ən mühüm tərəflərindən biri informasiya müstəvisində obyektivliyin təmin edilməsidir.Qarabağla bağlı müxtəlif illərdə beynəlxalq informasiya məkanında fərqli yanaşmalar, ziddiyyətli qiymətləndirmələr və siyasi mövqelər səsləndirilib. Belə bir şəraitdə diplomatik nümayəndələrin regiona səfər etməsi və reallıqları yerində görməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Çünki diplomatiyada birbaşa müşahidə mühüm faktordur.Diplomatların gördükləri yollar, yaşayış məhəllələri, sosial obyektlər, məktəblər, inzibati binalar və digər infrastruktur layihələri regionda aparılan quruculuğun real miqyasını qiymətləndirməyə imkan verir.Bu baxımdan Qarabağa təşkil edilən diplomatik səfərlər Azərbaycanın beynəlxalq informasiya siyasətinin də mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib.

Şuşa: tarixin və gələcəyin qovuşduğu məkan

Səfərin mühüm istiqamətlərindən biri Şuşadır.Şuşa Azərbaycan xalqının tarixində və mədəniyyətində xüsusi yeri olan şəhərdir. Şəhərin işğaldan azad edilməsindən sonra burada aparılan bərpa işləri Azərbaycanın Qarabağ siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib.Şuşanın yenidən qurulması yalnız müasir infrastruktura malik şəhərin formalaşdırılması məqsədi daşımır. Burada tarixi-mədəni irsin qorunması, şəhərin memarlıq simasının bərpası və mədəni həyatın canlandırılması da xüsusi diqqət mərkəzindədir.

Diplomatik nümayəndələrin Şuşada görülən işlərlə tanış olması Azərbaycan mədəniyyətinin və tarixi irsinin beynəlxalq səviyyədə təqdimatı baxımından da əhəmiyyətlidir. Şuşa bu gün həm də Azərbaycanın mədəni diplomatiyasının mühüm simvollarından biridir.

Xankəndi yeni inkişaf mərhələsində

Səfər çərçivəsində Xankəndinin də nümayəndə heyətinə təqdim olunması xüsusi siyasi əhəmiyyət daşıyır.
Xankəndidə həyata keçirilən yenidənqurma və inkişaf layihələri şəhərin gələcək sosial-iqtisadi həyatının formalaşdırılmasına hesablanıb.

Şəhərin infrastrukturunun yenilənməsi, sosial obyektlərin yaradılması və iqtisadi fəallığın artırılması Qarabağın bütövlükdə inkişaf strategiyasının tərkib hissəsidir.Xankəndinin yeni simasının formalaşdırılması Azərbaycanın regionda uzunmüddətli inkişaf planlarının mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Ağdərə və Kəlbəcərdə quruculuq prosesi

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun inkişafı ayrı-ayrı şəhərlərlə məhdudlaşmır.
Ağdərə və Kəlbəcər kimi ərazilərdə də genişmiqyaslı quruculuq işləri aparılır.
Xüsusilə Kəlbəcərin böyük iqtisadi və turizm potensialı var. Rayonun təbii sərvətləri, mineral suları, dağlıq landşaftı və strateji coğrafi mövqeyi gələcək inkişaf üçün geniş imkanlar yaradır.
Lakin bu potensialdan istifadə üçün ilk növbədə müasir infrastrukturun yaradılması və yaşayış şəraitinin formalaşdırılması tələb olunur.Hazırda həyata keçirilən layihələr məhz bu məqsədə xidmət edir.

Böyük Qayıdış: insan amili əsas prioritetdir

Qarabağda həyata keçirilən bütün quruculuq proseslərinin mərkəzində insan amili dayanır.
Böyük Qayıdış proqramının əsas məqsədi uzun illər doğma torpaqlarından uzaqda yaşamış insanların öz yurdlarına təhlükəsiz və layiqli şəkildə qayıtmasını təmin etməkdir.

Bu proses sadəcə evlərin tikilməsi demək deyil.İnsanların qayıtdığı ərazilərdə məktəb, tibb müəssisəsi, yol, kommunal xidmətlər, ictimai məkanlar, iş imkanları və digər sosial infrastrukturun yaradılması vacibdir.Bu baxımdan Qarabağda görülən işlər bütöv bir yaşayış sisteminin yenidən qurulmasına hesablanıb.

Qarabağda iqtisadi gələcəyin təməli qoyulur

Regionun bərpası Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyası ilə də sıx bağlıdır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda kənd təsərrüfatı, turizm, sənaye, enerji, logistika və digər sahələrin inkişafı üçün yeni imkanlar yaradılır.Yeni yolların və nəqliyyat bağlantılarının qurulması regionun ölkənin digər əraziləri ilə inteqrasiyasını gücləndirir.Bu isə Qarabağın yalnız yaşayış məkanı kimi deyil, Azərbaycanın gələcək iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayacaq region kimi formalaşmasına imkan yaradır.

Diplomatik səfər həm də siyasi mesajdır

Hikmət Hacıyevin müşayiəti ilə keçirilən səfər yalnız Qarabağdakı quruculuq layihələrinin təqdimatı kimi qiymətləndirilməməlidir.Bu səfərin siyasi-diplomatik mesajı da var.Azərbaycan beynəlxalq nümayəndələrə regionda yaranmış yeni vəziyyəti, aparılan quruculuq işlərini və gələcək inkişaf perspektivlərini birbaşa təqdim edir.
Bu yanaşma xüsusilə postmünaqişə dövründə əhəmiyyətlidir. Çünki regionun gələcəyi ilə bağlı beynəlxalq müzakirələrdə real vəziyyətin düzgün qiymətləndirilməsi mühüm rol oynayır.
Azərbaycanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, Qarabağ artıq keçmiş münaqişənin deyil, gələcək inkişafın, sülhün, əməkdaşlığın və quruculuğun məkanı olmalıdır.

İnformasiya müharibəsinə ən güclü cavab real nəticələrdir

Müasir dövrdə informasiya mühiti siyasi mübarizənin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib.
Qarabağ mövzusunda da müxtəlif informasiya kampaniyaları aparılıb və regionla bağlı fərqli yanaşmalar ortaya qoyulub.Belə bir şəraitdə Azərbaycanın həyata keçirdiyi ən güclü diplomatik addımlardan biri real nəticələri göstərməkdir.Çünki görülən işlər, qurulan şəhərlər, bərpa edilən tarixi məkanlar və insanların doğma torpaqlarına qayıtması artıq yalnız siyasi bəyanat deyil, real prosesdir.

Diplomatların həmin reallıqları yerində müşahidə etməsi isə beynəlxalq ictimaiyyətin Qarabağ haqqında daha dolğun təsəvvür formalaşdırmasına şərait yaradır.Azərbaycanın diplomatik xətti: göstərmək, izah etmək və əməkdaşlıq etmək
Qarabağ və Şərqi Zəngəzura təşkil olunan səfərlər Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm bir yanaşmanı da ortaya qoyur.

Azərbaycan regionda baş verən prosesləri beynəlxalq tərəfdaşlarına açıq şəkildə təqdim etməyə çalışır. Diplomatik nümayəndələrin ərazilərə səfəri bunun praktiki nümunəsidir.
Bu siyasət yalnız keçmişin izah edilməsinə deyil, gələcəyə dair əməkdaşlıq imkanlarının nümayişinə də hesablanıb.
Qarabağın gələcəkdə turizm, iqtisadiyyat, logistika, enerji və digər sahələr üzrə regional əməkdaşlıq platformasına çevrilməsi Azərbaycanın strateji hədəfləri sırasında xüsusi yer tutur.

Nəticə: Qarabağ haqqında ən doğru məlumat Qarabağın özündən gəlir
Sentyabrın 11-də başlayan iki günlük diplomatik səfər bu baxımdan sıradan bir protokol tədbiri deyil.
Bu səfər Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda formalaşan yeni reallığın beynəlxalq diplomatik korpusa təqdimatı, Azərbaycanın bərpa-quruculuq siyasətinin nümayişi və regionun gələcək inkişaf perspektivlərinin diqqətə çatdırılması baxımından mühüm hadisədir.

Ən vacib məqam isə budur ki, Qarabağ haqqında qərar və qiymətləndirmələr verərkən həmin əraziləri yerində görmək imkanının olması obyektivlik baxımından mühüm üstünlük yaradır.
Bu gün Qarabağda dağıntıların yerində yeni yollar, yeni yaşayış məhəllələri, məktəblər, sosial obyektlər və iqtisadi layihələr yüksəlir. İnsanlar mərhələli şəkildə öz doğma torpaqlarına qayıdır.
Bütün bunlar Azərbaycanın Qarabağla bağlı siyasətinin əsas mahiyyətini ortaya qoyur: keçmişin dağıntılarından gələcəyin inkişaf məkanını yaratmaq.Diplomatik korpusun bu səfəri isə həmin prosesin beynəlxalq ictimaiyyətə birbaşa nümayiş etdirilməsi baxımından Azərbaycanın mühüm diplomatik addımlarından biri kimi yadda qalacaq.

Cavanşir Paşazadə
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin