"Dövlətin dəstəyi ortaya qoyulsaydı, ictimai nəqliyyat daha sürətli inkişaf edə bilərdi" - AÇIQLAMA

"Bu məsələni aidiyyəti qurum belə əsaslandırıb ki, daşıyıcı şirkətlərə dəstək lazımdır və bu dəstəyi vətəndaşlar ödəməlidir. Çünki gediş haqqının artırılması vətəndaşların artıq daha çox pul ödəyəcəyi deməkdir. Bu artım ictimai nəqliyyatın inkişafına töhfə verəcək. Amma mən düşünürəm ki, yanaşmanı bir az da dəyişmək olar. Dövlətin dəstəyi də ortaya qoyulsaydı, ictimai nəqliyyat daha sürətli və daha şaxəli inkişaf edə bilərdi. Yəni bu 10 qəpiklik gediş haqqı artımı tam olaraq bütün ictimai nəqliyyatı əhatə etməyəcək. Düzdür, metrolarda gediş haqqı birbaşa 60 qəpik artıb. Avtobuslarda isə bu artım əsasən elektrikli və sıxılmış qazla işləyən avtobuslara şamil olunur".

Bu sözləri Sonxeber.az-a nəqliyyat eksperti Elməddin Muradlı danışıb.

O, açıqlamasında qeyd etdi ki, məsələn, "Bakubus" və "Xaliq Faiq oğlu" kimi şirkətlərin konkret bir marşrut üzrə 15 avtobusu var və bu avtobusların hamısı sıxılmış qazla işləyirsə, onlara tətbiq olunur. Amma digər marşrut xəttində 15 avtobus varsa və bunlardan 10-u benzinlə, 5-i isə köhnədirsə, gediş haqqının artırılması onlara şamil edilmir:

"Eyni qayda elektrikli və dizel avtobuslar üçün də keçərlidir. Beləliklə, bu artım çox az bir hissəyə təsir edir. Rəqəmsal İşıq və Nəqliyyat Nazirliyi belə əsaslandırıb ki, bu artım digər daşıyıcı şirkətlərə stimul verəcək və onlar da avtobus parklarını yeniləyərək daha baha qiymətə sərnişin daşıya biləcəklər. Hazırda hesablamalara görə, Azərbaycanda bir sərnişinin daşınması 80 qəpiklə 1 manat arasında dəyişir. Amma daşıyıcılar bildirirlər ki, 50 qəpik onlara sərf etmir. Bu 10 qəpiklik artım bütün daşıyıcıları qane etmir.

Bir tərəfdən daşıyıcılar deyirlər ki, artım azdır, digər tərəfdən isə bu artım bütün avtobuslara şamil edilmir. Konfortlu avtobusu olan şirkətlər isə qiyməti artırsa, sərnişin köhnə avtobusa minəcək. Nəticədə köhnə avtobuslarda sıxlıq yaranacaq, heç kim 60 qəpik ödəmək istəməyəcək. 50 qəpik ödəmək istəyən vətəndaş isə saatlarla köhnə avtobusu gözləməli olacaq".

Ekspert onu da vurğuladı ki, burada dövlətin konkret dəstəyinə ehtiyac var:

"Müəyyən bir müddət ərzində avtobus parkları tamamilə yenilənməlidir. Bundan sonra belə artımlar və yanaşmalar tətbiq oluna bilər. Hazırda dövlətin dəstəyinin olmaması səbəbindən ictimai nəqliyyat yalnız öz resursları ilə ayaqda qala bilmir. Subsidiya və maliyyə dəstəyi lazımdır.

Bu 10 qəpiklik artım avtobus parklarının tez bir zamanda yenilənməsinə yetməz. Daşıyıcı şirkətlər motivasiyalı olmalıdır və dövlət onların arxasında olduğunu göstərməlidir. Avtobus parklarını yeniləməli, özlərini daimi iş adamı kimi hiss etmələrini təmin etməlidir. Əks halda bəzi sahibkarlar avtobuslarını satıb başqa sahələrə yönələ bilər.

Əvvəlki dövrlərdə köhnə avtobuslarla işləyirdilər və sərbəst gediş haqqı təyin edirdilər. İndi isə təzə avtobus almaq tələb olunur, amma qiymət başa-baş gəlmir. Sahibkar yarım milyon manatlıq avtobus alıbsa, 60 qəpiyə sərnişin daşımaqla bu pulu çıxarmaq çətindir. Ona görə də dövlət dəstəyi vacibdir.

Yenə də qeyd etmək lazımdır ki, əvvəlki 10 qəpiklik artımdan sonra avtobus parklarında müəyyən dəyişikliklər baş verib və bu artım nəticəsində bəzi daşıyıcılar qazanc əldə edib yeni avtobuslar ala biliblər".

Vüsalə İbrahimli

Telegramda izləyin